EO

Hoe oesters sterke kusten bouwen (video)

18 november 2019 om 12:41 uur

De oesters groeien vanzelf in de betonnen buizen. Elke keer dat het achterliggende gebied overstroomt, blijft er sediment achter, waardoor het gebied opslibt. Foto: WUR

Rivierdelta’s wereldwijd worden flink op de proef gesteld door zeespiegelstijging als gevolg van klimaatverandering. De komende tien jaar moeten we dan ook inzetten op de verdediging van deze kwetsbare kustzones. De natuur kan daarbij het noeste werk van mens en machine overnemen.


Bron: WUR magazine Climate Solutions

 

Meer dan de helft van de wereldbevolking woont in rivierdelta's en kwetsbare kustregio's. Door de klimaatverandering wordt de vraag steeds urgenter hoe we deze gebieden kunnen beschermen tegen onder meer de gevolgen van overstromingen, droogte en verzilting.


Eén gevolg dat men in deltagebieden verwacht, is de (versnelde) erosie van zandplaten en land dat voor dijken ligt. Hierdoor wordt de kust steeds kwetsbaarder. De Wageningse onderzoeker Marijn Tangelder kijkt naar manieren om deze ‘voorlanden' weer te laten aangroeien. De marien ecoloog met een achtergrond in watermanagement bestudeert met een team van ecologen, economen en biologen wat ingrijpen in de waterhuishouding voor gevolgen heeft voor de ecologie van watersystemen.


Het artikel gaat verder na de video

De kust van Bangladesh wordt beschermd met behulp van eco-engineering. Elk jaar spoelen de aarden dijken langs de kust weg. Een natuurlijke barrière, bijvoorbeeld gemaakt van lege oesters, zou kunnen helpen om de golven te breken.

 

De natuur verzet het echte werk

Een magisch woord daarbij is eco-engineering: een manier van bouwen waarbij de techniek een minimale rol speelt, en de natuur het echte werk verzet. Door samen met de natuur te bouwen, groeit niet alleen het land aan, de natuur wordt ook sterker, de biodiversiteit verbetert en een bijkomend voordeel is dat de landaanwas kan worden gecombineerd met recreatie en voedselproductie.
Een voorbeeld van eco-engineering is een oesterrif in Bangladesh, de dichtstbevolkte rivierdelta ter wereld. Ieder jaar overstroomt daar zo'n 30 tot 70% van het land, door overvloedige regenval en cyclonen. De Wageningse onderzoeker Tom Ysebaert bootste daar samen met collega's een volgroeid oesterrif na van ongeveer 70 cm hoog met behulp van een 50 m lange holle betonnen structuur.
Na een jaar zat de betonstructuur al vol met grote aantallen oesters, terwijl de golfdemping tot zandophoping achter het rif leidde. Bovendien groeiden de oesters goed; na een jaar waren er al oesters van 4 cm. Volgens berekeningen van de onderzoekers kan dit oesterrif zo'n 2 cm per jaar in hoogte groeien. Daarmee houdt het de zeespiegelstijging bij.

 

oestersDeze infographic toont de effectieve plaatsing van oesterriffen bij de kust.

 

Oesterrif van schelpen en gaas

Ysebaert baseerde zich bij het oesterrif in Bangladesh op een rif dat hij samen met collega's bouwde in de Oosterschelde. Deze zee-arm in de provincie Zeeland kan middels een stormvloedkering bij storm volledig worden afgesloten, maar verhindert ook dat er zand vanuit zee door getijdenstromingen wordt toegevoegd aan de kust. Tegelijkertijd spoelt er door golfslag wel zand weg.


Op de rand van de getijdenplaat, die door de golven hard aan het eroderen was, construeerden de onderzoekers een oesterrif bestaande uit schelpen van Japanse oesters die bij elkaar worden gehouden door gaas. Oesters hebben namelijk houvast nodig om zich te vestigen. Nadat de oesters zich hadden gesetteld, ontstond een robuust geheel, wat de erosie achter het rif flink afremt. Bovendien blijkt dat het rif zichzelf in stand houdt als het gaas vergaat.

 

Biobouwers beschermen het leven in rivierdelta's

De oester wordt een biobouwer genoemd vanwege de positieve impact die hij kan hebben op zijn omgeving. Andere biobouwers die kunnen worden ingezet om het leven in rivierdelta's te beschermen zijn planten, zoals helmgras, of de vegetatie die in schorren (buitendijkse, begroeide voorlanden) groeit. Die vangen elke keer dat de zee inspoelt wat sediment op en dragen zo bij aan de aanwas van het land.
Tangelder: "Het mooie is dat dergelijke oplossingen flexibel zijn en mee kunnen groeien met de zeespiegel. Dat is bij rigide structuren zoals dijken anders. Bovendien is de aanleg en het onderhoud van natuurlijke oplossingen veel goedkoper dan bouwen met beton en techniek."

 

Dijken blijven noodzakelijk

Er zijn ook plekken langs de kust waar inzet van biobouwers niet mogelijk is, voornamelijk op plekken waar geen voorlanden zijn; kustregio's waar de zee zonder waterkering (dijken) het achterland in zou kunnen stromen. Hier zijn er wereldwijd ontzettend veel van. ‘Harde' dijken blijven hier noodzakelijk, maar het is wel mogelijk het gebied achter de dijk bij de kustzone te betrekken. Door het ontwikkelen van ‘wisselpolders' bijvoorbeeld. Dat is gebied dat achter lage, overstroombare dijken of dijken met een doorstroomopening ligt.

 

Tangelder: "Elke keer dat het achterliggende gebied overstroomt, blijft er sediment achter, waardoor het gebied opslibt. Het groeit dan langzaam mee met de zeespiegelstijging. Door delen van de kust wisselend te laten overspoelen maak je de kustzone steeds robuuster."

 

Gerelateerd nieuws

Kraanschepen Heerema in Rotterdam stappen over van diesel op wind

Kraanschepen Heerema in Rotterdam stappen over van diesel op wind

Heerema Marine Contractors gaat zijn kraanschepen voorzien van schone energie. Door het stilzetten van de dieselgeneratoren wordt jaarlijks een uitstoot met de omvang van grofweg 5.000 dieselauto’s uit de lucht gehaald…

Miljoenen voor onderzoek naar digital twins

Miljoenen voor onderzoek naar digital twins (video)

6 universiteiten en 12 industriële partners gaan samen onderzoek doen naar digital twins. Doel is het ontwerp, de productie en het onderhoud van dit soort systemen te verbeteren. NWO ondersteunt het onderzoek met 4…

RIVM: menselijke fouten directe oorzaak bij zes incidenten met gevaarlijke stoffen

RIVM: menselijke fouten directe oorzaak bij zes incidenten met gevaarlijke stoffen

Menselijke fouten zijn een directe oorzaak bij zes van de veertien door het RIVM onderzochte incidenten in 2018 met gevaarlijke stoffen. Zeven van de veertien incidenten vonden plaats tijdens onderhoud en de opstart na…

Webshop

webshop

 

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Product van de maand

RSS
Nieuwe Safety Field Box van Schmersal

Eenvoudige installatie-oplossing voor complexe machines: veiligheidsveldbus met PROFINET/PROFIsafe-veldbusinterface

Focus op

ABB BV
ABB BV

Machineveiligheid, systemen en componenten

B&R Industriële Automatisering BV *
B&R Industriële Automatisering BV *

Perfection in Automation

Elobau Benelux BV *
Elobau Benelux BV *

creating sustainable solutions

Pilz Nederland
Pilz Nederland

Voor industriële (veilige) automatiseringsoplossingen

Ringspann Benelux BV
Ringspann Benelux BV

Partner in aandrijf- en opspantechniek

Rotero Holland BV
Rotero Holland BV

Stappenmotor - Servomotor - Elektro Magneet

Download gratis engineering boeken

A gratis boeken downloaden

 

Agenda

9 december 2019, D&F kantoor Breda

Veiligheid van beweegbare bruggen volgens NEN 6787

10 december 2019, Utrecht

International MicroNanoConference 2019

De actieve betrokkenheid van industrie, wetenschap en gebruikersgemeenschap van microsystemen en...

Meer agendapunten »