TU Delft test fotonische chip in baan om de aarde

Onderzoekers van de TU Delft brengen begin 2027 samen met chipfabrikant LioniX een fotonisch sensorsysteem met een eigen miniatuursatelliet in een baan om de aarde. Hiermee gaan ze op zoek naar tekenen van buitenaards leven.

De PRISM (PocketQube Refractive Index Sensing Module) vormt de kern van de Life Marker Chip (LMC_OOL). Deze chip wordt ingezet om zwevende moleculen te detecteren die kunnen wijzen op buitenaards leven. De technologie wordt nu voor het eerst in de ruimte getest aan boord van de satelliet Delfi-Contact, een aankomende PocketQube-missie van TU Delft.

“In de ruimte zal PRISM meten hoe stabiel de sensor blijft onder echte operationele omstandigheden”, zegt Niels Ligterink, TU Delft onderzoeker Planetaire Verkenning. “We zullen monitoren hoe factoren zoals temperatuurschommelingen en straling het systeem in de loop van de tijd beïnvloeden.”

Door deze effecten vast te leggen, kunnen onderzoekers aantonen dat de technologie ook werkt in de ruimte en beter begrijpen hoe de chip zich onder die omstandigheden gedraagt. Voor LMC_OOL is dit een cruciale mijlpaal, omdat het de Technology Readiness Level (TRL) verhoogt voor toekomstige missies naar bestemmingen zoals ijzige manen.

Van cleanroom naar een baan om de aarde

Om de chip in de ruimte te testen, was een geschikt platform nodig. Delfi-Contact, onderdeel van het Delfi-programma van TU Delft, is daar zeer geschikt voor. “Dankzij geïntegreerde fotonica is het mogelijk geworden om van dit type sensor een zeer compact systeem te maken”, zegt Stefano Speretta, TU Delft onderzoeker Space Systems Engineering. “Daardoor is een demonstratie op een PocketQube mogelijk. We ontwikkelen zelf de satelliet, waardoor we hem gemakkelijker kunnen aanpassen aan nieuwe payloads. Via externe aanbieders zou dat veel moeilijker zijn.”

De kleine satellieten zijn ontworpen om nieuwe technologieën op een laagdrempelige manier toegang tot de ruimte te geven. Niet als eindbestemming, maar als een belangrijke stap op weg naar toekomstige missies. Omdat plek en middelen beperkt zijn, moet elk onderdeel zijn plaats aan boord verdienen. Dat maakt PocketQubes een goede match voor PRISM, dat eveneens wordt ontwikkeld voor toekomstige missies waarbij omvang en massa cruciale factoren zijn.

Nederlandse fotonica in de ruimte

“Deze missie wordt naar verwachting een van de eerste demonstraties van TriPleX, een Nederlandse fotonische chip op basis van siliciumnitride, in de ruimte”, zegt René Heideman, Senior Business Developer bij LioniX International. “Samen effenen we de weg voor toekomstige missies waarin fotonische chips een centrale rol zullen spelen.”