Slimme brace tegen fysieke overbelasting in zorg en industrie

Een nieuwe technologische oplossing belooft verlichting voor miljoenen werknemers die dagelijks fysiek zwaar werk verrichten. Een team van Nederlandse innovators en wetenschappers van de Universiteit Twente heeft een ‘slimme brace’ ontwikkeld die de onderrug actief ondersteunt tijdens het werk.

De slimme rugbrace is ontwikkeld door UT-onderzoekers Malte Asseln en Daan Legters. Hij detecteert automatisch risicovolle houdingen in realtime en een krachtige actuator trekt de brace binnen milliseconden samen, net als de buikspieren. Hierdoor wordt extra stabiliteit aan de wervelkolom geboden en de houding gecorrigeerd. De samentrekking is gebruikersspecifiek en geïnspireerd op natuurlijke spieren. Daarom noemen de ontwikkelaars het Exomuscle in plaats van Exoskelet.

Bij exoskeletten worden belastingen overgebracht via stijve structuren, terwijl deze ondersteuning gebaseerd is op het principe van samentrekking. In vergelijking met exoskeletten is de brace lichtgewicht, flexibel, onopvallend en kan binnen enkele seconden worden aan- en afgedaan.

“De noodzaak voor innovatie is urgent. In Europa hebben naar schatting 7,5 miljoen verpleegkundigen en zorgmedewerkers te maken met zware fysieke belasting, waarbij bijna de helft last heeft van lage rugklachten. Tegelijkertijd wordt er tegen 2030 een tekort van één miljoen verpleegkundigen verwacht en lopen de jaarlijkse kosten van fysieke gezondheidsproblemen op tot honderden miljarden euro’s. We wilden een oplossing ontwikkelen om dit probleem aan te pakken.”

Gemiddeld voert een zorgmedewerker per dienst meer dan duizend fysiek belastende bewegingen uit. Volgens de ontwikkelaars is dit een structureel probleem dat veel te lang onvoldoende aandacht heeft gekregen.

De nieuwe brace biedt realtime ondersteuning precies op het moment dat fysieke belasting optreedt. “Het systeem werkt als een soort ‘extra laag spieren’”, zegt Asseln, initiatiefnemer van het onderzoek. “Het activeert tijdens til- en buigbewegingen en ontspant zodra de gebruiker weer rechtop staat. Het ontwerp is lichtgewicht, compact en volledig compatibel met bestaande werkprocessen, zodat het dagelijkse werkzaamheden niet belemmert.”

Praktijktesten

Praktijktesten laten direct effect zien: 100% van de gebruikers voelde ondersteuning tijdens het werken met de brace, de ervaren fysieke inspanning nam met 50% af en gebruikers werkten gemiddeld 6 graden rechterop. Een verpleegkundige die deelnam aan de tests gaf aan dat de brace niet alleen fysieke ondersteuning biedt, maar ook actief helpt om een betere houding aan te nemen.

Spin-off

Deze resultaten leidden tot de oprichting van spin-off Orthevo B.V., opgericht door Daan Legters en Malte Asseln om de innovatie daadwerkelijk tot leven te brengen. Sinds april 2026 maken Orthevo en medeoprichter Legters deel uit van de Boers & Co Precision Solutions Group, een familiebedrijf met meer dan 130 jaar ervaring in precisietechniek. De expertise in infrastructuur van Boers & Co biedt nu het platform voor verdere professionalisering en industrialisatie van de technologie. “Deze mijlpaal markeert de succesvolle vertaling van innovatief academisch onderzoek naar industriële ontwikkeling”, stelt Asseln trots.

Buiten de zorg

Hoewel de eerste toepassingen in de zorg liggen, zien Legters en Asseln veel bredere mogelijkheden. Sectoren zoals logistiek, bouw en productie, samen goed voor tientallen miljoenen werknemers in Europa, kampen eveneens met zware fysieke belasting. De wereldwijde markt voor draagbare robotica groeit snel en zal naar verwachting tegen 2030 ongeveer 14 miljardeuro bereiken.

Het team achter de innovatie, bestaande uit technische en medische experts, werkt samen met verschillende partners om de technologie verder te ontwikkelen en op te schalen. Hun ambitie is duidelijk: werk fysiek minder belastend maken zonder in te leveren op productiviteit. “Betekenisvol werk zou nooit ten koste mogen gaan van je gezondheid,” besloten Asseln en Legters.