“Nederlandse voorsprong in fotonische chips in gevaar zonder gerichte actie”

Nederland dreigt zijn voorsprong in fotonische chiptechnologie te verliezen aan internationale concurrentie. Dat stellen acht Europese CEOs uit de sector, ondersteund door PhotonDelta. Ze roepen Nederland en Europa op om actie te ondernemen.

Het stuurcomité van de Europese CEO-groep voor de fotonische chipindustrie bestaat uit: Aixtron, Almae Technologies, Ligentec, PHIX, PhotonDelta, SMART Photonics, Soitec, VLC Photonics en XFab. De industrie heeft volgens hen onder andere prioriteit in de herziening van de EU Chips Act nodig, een beter innovatie-, investerings- en bedrijfsklimaat, en gerichte publieke en private investeringen.

Kantelpunt

Dankzij jaren aan onderzoek en investeringen heeft de Europese fotonische chipindustrie een internationale voorsprong opgebouwd, met Nederland als koploper. Die industrie wint snel aan momentum en de markt voor geïntegreerde fotonica zal naar verwachting in vijf jaar met meer dan 350% groeien tot een waarde van zo’n 65 miljard euro in 2031. 

Concurrentie uit onder andere de VS en Azië groeit snel en dreigt de ontkiemende Europese industrie in te halen. In de aanloop naar de herziening van de EU Chips Act willen de CEOs daarom actie zien om de Nederlandse en Europese voorsprong te behouden en daarmee de toekomstige groeimotor van de economie te ondersteunen. Dit sluit aan bij rapport Wennink: ‘zonder investeringen en daadkracht raakt Nederland achterop, en verliezen we strategische en economische relevantie’.

Iñigo Artundo, CEO VLC Photonics: “Wij waren vijftien jaar geleden pioniers op het gebied van PIC-onderzoek en de toegankelijkheid voor het mkb in Europa. Maar met de opkomst van AI is de grootschalige productie verschoven naar Amerikaanse en Aziatische productiefaciliteiten, en verliezen we nu ook software, testen en verpakking aan wereldwijde Outsourced Semiconductor Assembly and Test (OSAT)-organisaties. Ook de adoptie door eindgebruikers blijft achter. Gerichte en urgente ondersteuning is essentieel als Europa een sleutelspeler wil blijven. Geïntegreerde fotonica is geen opkomende technologie meer; het is een cruciale halfgeleidertechnologie in een snelgroeiende markt.”

Lessen uit het verleden

Europese Chips Act uit 2023 was een nodige eerste stap om de Europese fotonische chipindustrie te ondersteunen door het opzetten van een proefproductielijn, maar er ontbraken investeringen om de industrie op te schalen. ‘Nu moeten Nederland en Europa investeren om deze sector te industrialiseren en op te schalen om mondiaal te kunnen blijven concurreren en afhankelijkheid van andere landen te voorkomen’, aldus de ondertekenaars.

Johan Feenstra, CEO Smart Photonics: “We zijn druk bezig met het opschalen van de technologie voor fotonische chips, en dit toegankelijk te maken voor alle fabless bedrijven. De potentiële maatschappelijke voordelen daarvan zijn enorm voor Nederland en Europa. Maar om echt te versnellen hebben we concrete maatregelen en een sterke drive nodig om op te schalen en te industrialiseren.”

Actiepunten

In een whitepaper, ontwikkeld in samenwerking met en met input van meer dan 80 leidinggevenden uit het Europese ecosysteem voor fotonische chips, brengen de CEOs een gezamenlijk standpunt uit de industrie naar voeren en doen een aantal concrete aanbevelingen:

• Zet bij de geplande herziening van de Chips Act (Chips Act 2.0) een speciaal programma op voor de fotonische chipindustrie met subsidies en initiatieven die zich specifiek op dit soort chips richten. De EU kan de vraag naar Europese fotonische chips bijvoorbeeld versnellen door het stimuleren van samenwerking tussen Europese bedrijven, gecoördineerde inkoop voor grote projecten en ‘buy European’ initiatieven.
• Zorg voor een goede basis voor industrialisatie en opschaling. Gerichte investeringen in open productieplatformen (open-access foundries) maken snellere opschaling mogelijk voor kleine bedrijven, zonder te hoeven investeren in productiefaciliteiten. Versterk daarnaast de publiek-private samenwerking om het gat te dichten tussen fundamenteel onderzoek en het bedrijfsleven.
• Er is een beter innovatie-, investerings- en bedrijfsklimaat nodig voor de Europese fotonische chipindustrie. De Nederlandse overheid en de EU moeten daarvoor regelgeving vereenvoudigen en financiering voor scale-ups en het mkb toegankelijker maken. Zet in op talentontwikkeling om innovatie te stimuleren en cruciale kennis te behouden.