“Lever een effect, geen product ” – lessen voor de industrie van Mart de Kruif

Tijdens de Technishow gaf Mart de Kruif, voormalig Commandant der Landstrijdkrachten, een lezing waarin hij scherpe lessen uit zijn militaire ervaring koppelde aan de uitdagingen van ondernemers en de Nederlandse maakindustrie. Hij gaf het publiek zijn ongefilterde inzicht in hoe militaire strategie, innovatie en risico’s elkaar kruisen in een onzekere wereld.

De Kruif opende met een confronterend statement: “In een oorlog leer je wat een dilemma is. En wij denken vaak dat een dilemma is: wat ga ik produceren? Waar ga ik me concentreren als bedrijf? Dat zijn keuzes. Een dilemma is een keuze tussen iets slechts en iets slechts.”

Hij illustreerde dit met zijn ervaringen in Afghanistan, waar beperkte middelen letterlijk levensbeslissingen bepaalden: ga je je schaarse capaciteit aan bloed gebruiken voor Afghanen die voor je deur liggen, of voor je eigen troepen? “Dat zijn echte dilemma’s, en het leert je de waarde van afschrikking om oorlog te voorkomen.”

Beslissen zonder alle feiten: risico’s en verantwoordelijkheid

Hij bekritiseerde ondernemers en politici die pas besluiten nemen als alle feiten op tafel liggen. “Dan ben je te laat,” waarschuwde hij, verwijzend naar bedrijven als IBM, Nokia en Volkswagen. Beslissingen nemen betekent risico’s lopen, en soms falen. “De kracht ligt in leren van je fouten.”

Daarnaast onderstreepte hij dat het niet nemen van een beslissing geen ontsnapping aan verantwoordelijkheid is: “Ook als je politiek geen besluit neemt, ben je verantwoordelijk voor de effecten daarvan. Kijk naar Groningen, de toeslagenaffaire, de pandemie. Je blijft verantwoordelijk.”

Strategisch inzicht en geopolitieke realiteit

De lezing verbond historische inzichten met actuele geopolitiek. Hij citeerde Thomas Jefferson uit 1816 over de invloed van landbouw en geld op democratie, en trok parallellen naar moderne tech-giganten. Zijn boodschap: als het geld aan de macht komt, nader je het einde van de democratie. Onzekerheid wordt vaak ingezet om politieke macht te consolideren, en grondstoffen zijn daarin cruciaal.

Hij waarschuwde dat landen als Rusland en China het volstrekt normaal vinden om militaire kracht in te zetten om doelen te bereiken, terwijl het Westen traditioneel eerst op diplomatie en economie leunt. “Maar ook de Verenigde Staten gebruiken militaire macht nu als volstrekt geaccepteerd middel. Voor Nederland betekent dit dat strategische autonomie en eigen productie van cruciale technologieën essentieel zijn.”

Innovatie voor Defensie: lever effect, geen product

Een van de kernpunten in de lezing was het inzicht dat bedrijven die voor Defensie willen ontwikkelen, anders moeten denken dan in de reguliere markt. “Het gaat niet om het leveren van een systeem of apparaat, maar om het effect dat het kan realiseren,” benadrukt hij. “Je moet kunnen beloven dat je het luchtruim veilig kunt houden, ook van drones. Of dat je 80 kilometer diep in de vijandelijke linies kunt kijken. Hoe je dat dan vervolgens doet, if voor Defensie van minder belang.”

Wie succes wil hebben, moet voorts proberen om de juiste mensen bij Defensie te spreken te krijgen. De Kruif. “Daar zit de kennis van modern oorlogvoeren, van tactiek tot technologische toepassing. Deze expertise is diep verankerd in de praktijk, met actuele inzichten uit conflictgebieden zoals Oekraïne. Door direct contact met operationele teams te hebben, krijgen bedrijven inzicht in wat werkt, waar risico’s liggen en hoe technologie effectief wordt ingezet.”

Daarnaast wijst De Kruif op het belang van ‘Lessons Learned-mensen’ binnen Defensie. “Er is ongelofelijk veel kennis en wie hier toegang toe krijgt, kan innovaties sneller testen, fouten vermijden en systemen beter afstemmen op de praktijk.”

Flexibiliteit en snelheid zijn daarbij cruciaal. Technologie en operationele behoeften veranderen continu; systemen moeten snel inzetbaar en aanpasbaar zijn. Bedrijven die hierop willen inspelen, moeten korte productcycli en snelle herconfiguratie van systemen kunnen realiseren. Want de meeste drones zijn na drie maanden alweer verouderd.

Dit vraagt ook om een goed doordachte eigen logistiek en voorraadbeheer: single source supply en just-in-time productie zijn in een wereld vol onzekerheden kwetsbaar. “Als je een betrouwbaar leverancier van Defensie wilt zijn, moet je ervoor zorgen dat je altijd kunt leveren,” aldus De Kruif. “En uit Amerika kun je het niet meer halen.”

Dual use en civiele oplossingen

Een opvallend punt was ook dat veel defensiematerieel in essentie gewone civiele spullen zijn, die groen gespoten worden. Kranen, vrachtwagens, containers of operatiekamers – met een paar aanpassingen kunnen ze in militaire context worden gebruikt. Dual use is essentieel om als bedrijf in een klein land langdurig succesvol te kunnen leveren aan defensie.

Conclusie: durf, effect en verantwoordelijkheid

De lezing van De Kruif laat zien dat succes in innovatie, zowel voor Defensie als de industrie, vraagt om risico’s durven nemen, denken in effecten, snel leren van fouten, en het benutten van diepgewortelde operationele kennis. Zijn voorbeelden uit Afghanistan en actuele conflicten tonen dat Nederland over de capaciteit en het talent beschikt om razendsnel te handelen – mits bedrijven bereid zijn anders te denken, te innoveren en hun logistiek en processen kritisch tegen het licht te houden.