Duits kernfusiecentrum wil onderzoek onder omstandigheden zoals die in sterren voorkomen

Om de wetenschappelijke basis van kernfusie te versterken, bundelen de Universiteit van Rostock en het Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf hun expertise op het gebied van hoge-energiedichtheidsfysica in het High Energy Density Initiative (Hedi).

Als onderdeel van dit initiatief richt HZDR ook het Instituut voor Fysica van Hoge Energiedichtheid (Hedi) op in Rostock, dat begin juni 2026 is opgericht. Het instituut wordt gezamenlijk gefinancierd door de Duitse federale overheid (90 procent) en de deelstaat Saksen (10 procent). De deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren ondersteunt de ontwikkeling van HEDI met een investering van 20 miljoen euro, waarmee een nieuwe onderzoeksfaciliteit wordt gefinancierd die naar verwachting in 2030 gereed zal zijn.

Dit moet een internationaal toonaangevend expertisecentrum in Rostock creëren, dat in staat is om vooraanstaande wetenschappers en onderzoekers op lange termijn aan te trekken en tegelijkertijd extra onderzoeksinvesteringen voor de regio te genereren.

Onderzoek onder omstandigheden zoals die in sterren voorkomen

Het onderzoeksprogramma richt zich op extreme toestanden van materie die van nature alleen in het binnenste van planeten en sterren voorkomen. Wetenschappers zullen het gedrag van materie onder extreme druk en temperatuur onderzoeken en de fundamentele fysische processen die deze omstandigheden beheersen, verkennen.

Deze inzichten zijn volgens de initiatiefnemers essentieel voor de vooruitgang van inertiële fusie (ICF), waarbij kernfusie wordt geïnitieerd door zeer intense laserpulsen. ‘Een grondig begrip van de complexe processen die betrokken zijn bij de compressie en ontsteking van fusiebrandstof is onmisbaar voor het toekomstige gebruik van fusie-energie’, aldus de Hedi.

In samenwerking met internationale partners zal Hedi zich met name richten op de eigenschappen van warme dichte materie en hete dichte materie. Tot de eerste belangrijke onderzoeksprioriteiten behoren de projecten ‘Mengsels van lichte elementen bij megabar-drukken’ en ‘Dynamische eigenschappen van hete dichte materie bij gigabar-drukken’.

Internationale samenwerking

Hedi wil samenwerken met de Europese XFEL in Schenefeld en met diverse andere nationale en internationale onderzoekspartners. Daarnaast zal Hedi deelnemen aan het financieringsprogramma ‘Fusion 2040’ van het Duitse federale ministerie van Onderzoek, Technologie en Ruimtevaart, dat tot doel heeft de ontwikkeling van een fusie-energiecentrale in Duitsland te bevorderen. Hedi heeft een partnerschap gesloten met Marvel Fusion, een bedrijf in fusie-energie dat lasergebaseerde fusietechnologieën ontwikkelt voor toekomstige energieopwekking.

Jong talent en experts

Met Hedi creëert de Universiteit van Rostock ook een aantrekkelijke omgeving voor de opleiding van hooggekwalificeerde specialisten. Studenten profiteren van een nog sterkere integratie in baanbrekende onderzoeksprojecten en van uitgebreidere mogelijkheden op het gebied van academisch onderwijs, stages en promotietrajecten.

De twee oprichters van Hedi, prof. Ronald Redmer en prof. Dominik Kraus, hebben hun eerste onderzoeksteams samengesteld en internationale onderzoeksprojecten opgestart. Daarnaast worden voorbereidingen getroffen voor een derde leerstoel in Toegepaste Hoge-Energiedichtheidsfysica, die naar verwachting in 2027 zal worden ingevuld.

Met Hedi krijgt Rostock een nieuw vlaggenschipproject binnen het Duitse onderzoekslandschap.