Zijn de eisen in de nieuwe Machineverordening ook van toepassing op eigenbouw?

Klopt het dat een bedrijf dat een hijsgereedschap bouwt voor eigen gebruik, door de nieuwe Machineverordening ook wordt gezien als fabrikant en ook het CE-markeringsproces moet volgen en een CE-markering moet aanbrengen?

Casus + vraag

Ons bedrijf maakt voor bepaalde hijsactiviteiten in de eigen productie regelmatig hijs- en hefgereedschappen, zoals een specifieke hijshaak of evenaar. Dit hijs- en hefgereedschap wordt niet verkocht aan derden in de EU, maar alleen intern gebruikt in onze eigen fabriek.

We hebben begrepen dat er in de opvolger van de Machinerichtlijn, Verordening (EU) 2023/1230 een andere definitie voor ‘fabrikant’ is opgenomen.

Vandaar onze vraag:
Klopt het dat een bedrijf dat een hijsgereedschap bouwt voor eigen gebruik, door de nieuwe Machineverordening, ook wordt gezien als fabrikant en ook het CE-markeringsproces moet volgen en een CE-markering moet aanbrengen?

Antwoord

De Verordening (EU) 2023/1230 betreffende machines (afgekort VbM) geeft in artikel 3 een aangepaste definitie van fabrikant die hieronder is weergegeven.

18) ‘fabrikant’ elke natuurlijke of rechtspersoon die:
a) producten die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen, vervaardigt of deze producten laat ontwerpen of vervaardigen, en die die producten onder zijn of haar eigen naam of merk in de handel brengt; of
b) producten die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen, voor eigen gebruik vervaardigt en in bedrijf stelt;

Zie voor de volledige tekst van de geconsolideerde VbM de volgende link: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02023R1230-20230629

Deel b) van definitie 18 geeft duidelijk aan dat als je na 20-1-2027 een product, zoals een ‘machine’ of een ‘niet voltooide machine’ of een ‘verwant product’, voor eigen gebruik vervaardigt en in bedrijf stelt, je wordt gezien als fabrikant.

Toch is er eigenlijk op dit punt niets veranderd omdat ook de huidige Machinerichtlijn 2006/42/EG in artikel 2 zijn definitie van ‘fabrikant’ ook al het ontwerpen en produceren ‘voor eigen gebruik’ meeneemt. Zie de Nederlandse tekst van de Machinerichtlijn hieronder.

i) ‘fabrikant’: elke natuurlijke persoon of rechtspersoon die een onder deze richtlijn vallende machine of niet voltooide machine ontwerpt en/of produceert, en die verantwoordelijk is voor de overeenstemming van deze machine of niet voltooide machine met deze richtlijn teneinde haar onder zijn eigen naam of merk of voor eigen gebruik in de handel te brengen of voor eigen gebruik.
Bij gebreke van een fabrikant die aan deze definitie voldoet, wordt elke natuurlijke of rechtspersoon die een onder deze richtlijn vallende machine of niet voltooide machine in de handel brengt of inbedrijfstelt, als fabrikant beschouwd;

Zie voor de volledige tekst van de Machinerichtijn de volgende link: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:02006L0042-20190726

Uit bovenstaande tekst zou je kunnen destilleren dat deze tekst alleen geldt voor ‘machines’ en ‘niet voltooide machines’. Maar volgens de eerste zin in artikel 2 moet het woord ‘machine’ breder worden gezien, zoals hieronder weergegeven.

In deze richtlijn worden onder ‘machines’ verstaan, de producten bedoeld in artikel 1, lid 1, punten a) tot en met f).

Het is duidelijk dat daarmee ook MR artikel 1 definitie ‘d) hijs- of hefgereedschap’ hieronder valt.

Daarnaast wordt er ook in de huidige Nederlandse gids voor de Machinerichtlijn een ruimere definitie van in de handel brengen gehanteerd. Daarin staat het volgende:

§ 71 De definitie van ‘in de handel brengen’
Het begrip ‘machines’ in de definitie van ‘in de handel brengen’ wordt in brede zin
gebruikt. Dat wil zeggen dat de definitie van toepassing is op het in de handel
brengen van elk van de producten genoemd in artikel 1, onder a) tot en met f) – zie
§33: toelichting bij artikel 2, lid 1 – evenals op niet voltooide machines.
De machinerichtlijn is van toepassing op in de EU in de handel gebrachte machines
of niet voltooide machines. De richtlijn geldt niet voor in de EU gemaakte producten
die in landen buiten de EU in de handel worden gebracht of in bedrijf worden gesteld, hoewel bepaalde van die landen mogelijk op de machinerichtlijn gebaseerde
nationale regelgeving hebben of machines die voldoen aan de richtlijn, tot hun markt toelaten.

§ 74 De juridische en contractuele vormen van in de handel brengen
Het in de handel brengen is gedefinieerd als het ter beschikking stellen van een
machine met het oog op de distributie of het gebruik ervan. Het ter beschikking
stellen houdt in dat de machines worden overgedragen van de fabrikant aan een
ander, zoals een distributeur of een gebruiker. Er zijn echter geen beperkingen ten aanzien van de juridische of contractuele vorm van die overdracht.
In veel gevallen impliceert het in de handel brengen een eigendomsoverdracht van de machines van de fabrikant aan de distributeur of de gebruiker in ruil voor betaling (bijvoorbeeld verkoop of huurkoop).

§ 80 Iemand die een machine produceert voor zijn eigen gebruik
Iemand die een machine produceert voor eigen gebruik, wordt beschouwd als
fabrikant en moet voldoen aan alle verplichtingen van artikel 5. In dat geval wordt de machine niet in de handel gebracht, omdat de fabrikant de machine niet ter beschikking van een ander stelt, maar zelf gebruikt. Een dergelijke machine moet echter voldoen aan de machinerichtlijn alvorens in bedrijf te worden gesteld – zie §86: toelichting bij artikel 2, onder k). Hetzelfde geldt voor een gebruiker die een
samenstel van machines samenstelt voor eigen gebruik – zie §79 hierboven.

Link naar de actuele Engelstalige gids voor de huidige Machinerichtlijn 2006/42/EG. Zie de link: https://ec.europa.eu/docsroom/documents/60145

Conclusie

Kortom, ook als je op dit moment een hijs- of hefgereedschap puur voor eigen gebruik maakt, wordt je gezien als fabrikant en dien je ook het CE-markeringsproces te volgen en een CE-markering aan te brengen. De nieuwe Verordening betreffende machines beschikt wel over een veel duidelijkere definitie van fabrikant. Hierdoor is de eis tot CE-markering bij eigen gebruik 100% duidelijk geworden.

Tip

Op 6 mei 2026 vindt weer het Safety Event 2026 in Den Bosch plaats, waar dit thema met meer diepgang wordt behandeld. Zie de link: https://www.fusacon.nl/safety-event-2026/

Deze vraag is beantwoord door FUSACON B.V. website: https://www.fusacon.nl