EO

'Woonkamerplanetarium' Eise Eisinga voorgedragen voor Unesco Werelderfgoedlijst

13 december 2021 om 10:51 uur

'Woonkamerplanetarium' Eise Eisinga voorgedragen voor Unesco Werelderfgoedlijst

Minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker voordragen voor de UNESCO Werelderfgoedlijst. Het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium is het oudste werkende planetarium ter wereld.


Het nog steeds nauwkeurig werkende model van ons zonnestelsel is tussen 1774 en 1781 vervaardigd door de Friese wolfabrikant en zakenman Eise Eisinga. Het planetarium geeft steeds een actueel en realistisch beeld van de posities van de zon, de maan, de aarde en de vijf andere planeten die destijds bekend waren.

 

Mechaniek in de bedstee

Het mechaniek bestaat uit eenvoudige maar robuuste onderdelen, zoals houten hoepels en schijven, en ijzeren pinnen. Het wordt op ingenieuze wijze aangedreven door één enkel uurwerk en is ingebouwd in het plafond en bovenin de bedstee van een woonkamer.

 

Minister Van Engelshoven: "Een inschrijving op de werelderfgoedlijst is een wereldwijde erkenning van de bijzondere waarde van dit planetarium. Met ook een positieve invloed op de bekendheid van de historische binnenstad van Franeker en de regio Friesland. Het Planetarium is een iconisch instrument dat de astronomie letterlijk dichter bij de mens heeft gebracht."

 

Bouw van het planetarium

De aanleiding voor de bouw van het planetarium was een bijzondere samenstand van vier planeten en de maan, die in het voorjaar van 1774 plaatsvond. Vooraf gingen er geruchten dat deze samenstand ertoe zou kunnen leiden dat de aarde en de overige planeten van ons zonnestelsel uit hun baan raakten en in de zon zouden verbranden. Eisinga zocht het uit en kwam vervolgens op het idee van het planetarium.

Het planetarium is voor publiek toegankelijk, in de geest van Eisinga die het planetarium van meet af aan inzette voor educatieve doeleinden. Bezoekers kunnen er in één oogopslag de actuele posities van de planeten aan aflezen en krijgen aan de hand van de uitleg bij het instrument inzicht in de werking van het zonnestelsel.

 

Canonvenster

Eisinga en zijn planetarium verbeelden de doorwerking van de Verlichting in brede lagen van de Nederlandse bevolking. De maker is om die reden ook een van de 50 vensters van de Canon van Nederland, een overzicht van 50 culturele en historische onderwerpen die we als samenleving belangrijk vinden.

 

Webshop

webshop

 

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Focus op

ABB BV
ABB BV

Machineveiligheid, systemen en componenten

Elobau Benelux BV *
Elobau Benelux BV *

creating sustainable solutions

Güdel Benelux
Güdel Benelux

Lineaire aandrijf componenten en oplossingen

Orfa Visser BV
Orfa Visser BV

Gespecialiseerd in Forceren, Dieptrekken, Flenswalsen, Lassen en Apparatenbouw.

Pilz Nederland
Pilz Nederland

Voor industriële (veilige) automatiseringsoplossingen

Rotero Holland BV
Rotero Holland BV

Stappenmotor - Servomotor - Elektro Magneet

Download gratis engineering boeken

A gratis boeken downloaden

 

Agenda

7 februari 2022

Week van de Circulaire Economie

Circulaire ondernemers zetten hun deuren open voor publiek.

10 februari 2022, online

Ignite

Techleap.nl Summit 2022

15 februari 2022

Masterclass additive manufacturing voor nieuwe mobiliteitsconcepten

Over de voordelen van additive manufacturing voor de mobiliteitsindustrie en hoe dit kan leiden tot...

Meer agendapunten »