EO

Belgische musea bezorgd over aftakeling kunststof in collecties

02 april 2019 om 13:50 uur

De Tube Chair van de Italiaan Joe Colombo is gemaakt van pvc-buizen die zijn bekleed met pur-schuim. Dit schuim is verkleurd, gedegenereerd en kleverig geworden.

Kunststoffen hebben behalve veel voordelen ook nadelen, waarvan het moeilijk afbreekbaar zijn een heel belangrijke is. Maar het kleine beetje dat ze wél aftakelen, kan ook weer een probleem zijn. Voor musea bijvoorbeeld, want daar maakt men zich inmiddels zorgen over de aftakeling van hun objecten die van kunststof zijn.


Sommige plastics mogen dan bijna niet vergaan maar de meeste zijn wel degelijk - en soms zelfs al op relatief korte tijd - onderhevig aan aftakeling. Ze verkleuren, brokkelen af, zweten en vervormen, meestal als gevolg van chemische processen. Binnen vijf tot vijfendertig jaar zijn vaak drastische sporen van verval te zien. Soms verandert dit een kunstobject zo erg dat museumcuratoren twijfelen of het nog wel langer toonbaar is. Achter de schermen vragen al die soorten kunststof om zorg op maat, omdat ze elk hun eigen manier van verouderen hebben.

 

elineVierduizend stukken

Kunststof is in vergelijking met hout, keramiek, zilver of glas een relatief nieuw materiaal in erfgoedcollecties. Design Museum Gent en Stedelijk Museum voor Actuele Kunst in Gent (SMAK) bewaren samen vierduizend stukken die helemaal of gedeeltelijk uit kunststof zijn gemaakt en die twee musea starten nu samen een project. Projectmedewerker Eline van der Velde (foto): "Op het moment registreren musea dit materiaal vaak als ‘kunststof' in hun collectiedatabank. Als we de plastics in onze collecties beter willen monitoren, moeten we ze eerst nauwkeuriger identificeren. Daarom werken we aan twee termenlijsten waarmee we de materialen en de technieken van objecten correct kunnen benoemen. We maken ook definities van al die termen en een uniforme Nederlandstalige lijst met schadebeelden bij kunststoffen zodat museummedewerkers hetzelfde verstaan onder een bepaalde term en stellen ze op dezelfde manier de conditie van een kunstobject vast."

 

RCE en KIK en Nederlandse Rijksdienst

Het onderzoeken van precies welke kunststof voor een object is gebruikt, doet men trapsgewijs: eerst via bronnenonderzoek en als dat niets oplevert via waarnemingen met de zintuigen en ten slotte - voor een restgroep van collectiestukken - door middel van chemische analyses. "Voor het zintuiglijk onderzoek doen we beroep op de Nederlandse Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed die in de afgelopen jaren een doe-het-zelfmethode ontwikkelde waarmee museummedewerkers kunststoffen kunnen identificeren. Met behulp van een vragenlijst en een set met stalen kom je met kijken, ruiken, horen en voelen bij een bepaalde soort uit. De chemische analyses gebeuren in het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK). Dit instituut beschikt over een laboratorium en een databank met stalen van plastics."

 

Red de plastics!

Tegelijk met het identificeren van de kunststoffen bepalen medewerkers ook de conditie van alle kunststof objecten en die noteren zij per object op een conditieblad zodat ze bij een volgende controle de impact van de veroudering beter kunnen inschatten. Alle objecten worden ook toegewezen aan een zorggroep naar gelang de soort kunststof en de conditie waarin die zich bevindt. Per zorggroep gelden er maatregelen, bijvoorbeeld in verband met de regelmaat van controles en van het vernieuwen van verpakkingsmateriaal, gezondheidsrisico's voor medewerkers of het risico op aantasting van andere collectiestukken die dichtbij staan in het depot. "Met dit project willen we voortaan beter zorgen voor de kunststoffen in onze collecties. Buiten werkuren lopen we misschien mee met de klimaatactivisten maar in ons depot zeggen we: red de plastics", aldus Van der Velde.

 

Dit onderzoek naar de identificatie van kunststoffen en het uitvoeren van een conditiesurvey van alle kunststofobjecten in de collecties van Design Museum Gent en SMAK gebeuren binnen het kader van een driejarig project met steun van de Vlaamse Overheid.

 
eline.vandervelde@stad.gent

 

Gerelateerd nieuws

Wedstrijd: 'Beyond 3D printing'

Wedstrijd: 'Beyond 3D printing'

'Beyond 3D printing' is het thema van ideeënwedstrijd purmundus-challenge. De jury zoekt fantasierijke, esthetische en toonaangevende productideeën en innovatieve projecten op het gebied van additive…

Sensor spoort ijs in vliegtuigtank op

Sensor spoort ijs in vliegtuigtank op

Michael Stamm staat met één been in de universiteit en met het andere in de industrie. Voor zijn doctoraat in materiaalkunde aan de KU Leuven ontwerpt hij een systeem dat ijs kan opsporen in de brandstoftanks van…

Intelligente inlegzool analyseert risicovol gedrag

Intelligente inlegzool analyseert risicovol gedrag

Atos en de startup Rcup hebben intelligente morfologische inlegzolen ontwikkeld die kunnen helpen om klachten aan het bewegingsapparaat te voorkomen. De zolen zijn voorzien van sensoren die data verzamelen over het…

Webshop

webshop

 

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Focus op

ABB BV
ABB BV

Machineveiligheid, systemen en componenten

B&R Industriële Automatisering BV *
B&R Industriële Automatisering BV *

Perfection in Automation

Elobau Benelux BV *
Elobau Benelux BV *

creating sustainable solutions

Pilz Nederland
Pilz Nederland

Voor industriële (veilige) automatiseringsoplossingen

Ringspann Benelux BV
Ringspann Benelux BV

Partner in aandrijf- en opspantechniek

Rotero Holland BV
Rotero Holland BV

Stappenmotor - Servomotor - Elektro Magneet

Tosec
Tosec

Specialist in plaatbewerking

Download gratis engineering boeken

A gratis boeken downloaden

 

Agenda

23 augustus 2019

Praat mee over een toekomstbestendige machinerichtlijn

Nederland levert een bijdrage aan een impact-assessment betreffende de nieuwe Europese Machinerichtlijn...

2 september 2019, D&F kantoor Breda

Performance Level en Sistema 2.0

3 september 2019, D&F kantoor Breda

Veiligheid van beweegbare bruggen volgens NEN 6787

De norm NEN 6787 stelt het veiligheidsniveau waaraan nieuwe en bestaande bruggen moeten voldoen en is...

Meer agendapunten »