EO

Nieuwe deeltjes ontdekken met behulp van zwarte gaten

14 februari 2019 om 10:27 uur

Twee zwarte gaten, waarvan er één een wolk van ultralichte bosonen om zich heen heeft, draaien op korte afstand om elkaar heen. De nieuwe berekeningen laten zien dat de aanwezigheid van de bosonwolk leidt tot een duidelijke vingerafdruk in het signaal van zwaartekrachtgolven dat het paar van zwarte gaten uitzendt. Afbeelding: D. Baumann.

Sommige theorieën die verder gaan dan het Standaardmodel van de elementairedeeltjesfysica voorspellen dat er nieuwe, ultralichte deeltjes bestaan met veel kleinere massa’s dan die van de lichtste bekende deeltjes in de natuur. Als deze nieuwe deeltjes maar een heel zwakke wisselwerking hebben met gewone materie, zijn ze erg moeilijk te detecteren in deeltjesversnellers en donkeremateriedetectoren. Onderzoek laat nu zien dat het bestaan van zulke deeltjes mogelijk wél meetbaar is in de signalen van zwaartekrachtgolven afkomstig van samensmeltende zwarte gaten.


De natuur bestaat uit twee soorten deeltjes: fermionen, waaruit vaste materie bestaat, bosonen, die interacties kunnen overbrengen. Rond snel draaiende zwarte gaten kunnen ultralichte bosonen grote condensaten vormen dankzij superradiance. Een zwart gat dat zo'n bosonwolk om zich heen heeft, heet ook wel een gravitationeel atoom, omdat zijn configuratie erg lijkt op de proton-elektronstructuur van een waterstofatoom - maar dan op veel grotere schaal. Zo kan de bosonwolk rond een zwart gat, net als het elektron in een waterstofatoom, in een aantal verschillende toestanden zijn, elk met een bijbehorende energie.

 

Vingerafdruk

In het geval van een waterstofatoom kunnen overgangen tussen zulke energieniveaus veroorzaakt worden door bijvoorbeeld met een laser op het atoom te schijnen. Wanneer de energie van de laser precies klopt, kan het elektron van de ene naar de andere toestand ‘springen'. Een soortgelijk effect bestaat voor het gravtationele atoom wanneer het deel uitmaakt van een tweetal zwarte gaten die om elkaar heen draaien. In dat geval speelt de zwaartekrachtinvloed van het tweede zwarte gat de rol van de ‘laser' waarmee de overgangen tussen de energietoestanden van de bosonwolk gestimuleerd worden.
Sinds enkele jaren zijn natuurkundigen in staat om zwaartekrachtgolven te meten - de kleine trillingen in het zwaartekrachtveld die ontstaan wanneer paren van zwarte gaten met groot geweld ineenstorten tot één zwart gat.

 

Daniel Baumann en Horng Sheng Chia van de UvA en Rafael Porto van Desy (Hamburg) laten nu zien dat de aanwezigheid van energieovergangen in de hypothetische bosonwolk zorgt voor een karakteristieke ‘vingerafdruk' in het signaal van zwaartekrachtgolven dat door zulke samensmeltende zwarte gaten wordt geproduceerd. Het waarnemen van die vingerafdruk zou een belangrijke test zijn voor theorieën die ultralichte bosonische deeltjes voorspellen. Hoewel de huidige metingen van zwaartekrachtgolven nog niet gevoelig genoeg zijn om dit effect waar te nemen, zal dit zeker een belangrijk doel zijn voor toekomstige experimenten.

 

Gerelateerd nieuws

FME over de Miljoenennota: Ondanks investeringen is energietransitie nog steeds in gevaar

FME over de Miljoenennota: Ondanks investeringen is energietransitie nog steeds in gevaar

De investeringen in de klimaatproblematiek waardeert FME, maar de energietransitie blijft volgens de branchevereniging in gevaar. “Ook nu zien we wéér geen significante investeringen in technologisch onderwijs en in…

Nieuw motorontwerp kan het gebrul van straaljagers dempen

Nieuw motorontwerp dempt het gebrul van straaljagers

Lucht- en ruimtevaartingenieurs van de Universiteit van Cincinnati (VS) hebben een nieuw mondstukontwerp voor F-18-gevechtsvliegtuigen bedacht om het oorverdovende gebrul van de motoren te dempen zonder de prestaties te…

Wereldprimeur: watertaxi op waterstof

Wereldprimeur: watertaxi op waterstof

In de scheepvaart zien we nog maar weinig toepassingen van waterstof . Dat komt doordat waterstof veel duurder is dan bijvoorbeeld diesel; het nog ontbreekt aan een goede infrastructuur zoals tankstations; en omdat…

Webshop

webshop

 

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Product van de maand

RSS
Volledig metalen transponderschakelaar CTA

Met een volledig metalen behuizing is deze CTA een nóg sterkere variant dan de kunststof versie.

Focus op

ABB BV
ABB BV

Machineveiligheid, systemen en componenten

Elobau Benelux BV *
Elobau Benelux BV *

creating sustainable solutions

Orfa Visser BV
Orfa Visser BV

Gespecialiseerd in Forceren, Dieptrekken, Flenswalsen, Lassen en Apparatenbouw.

Pilz Nederland
Pilz Nederland

Voor industriële (veilige) automatiseringsoplossingen

Rotero Holland BV
Rotero Holland BV

Stappenmotor - Servomotor - Elektro Magneet

Download gratis engineering boeken

A gratis boeken downloaden

 

Agenda

29 september 2021, Groningen

Main Industry

Vakbeurs voor industrial maintenance en smart industry

4 oktober 2021

Week van de mki

FME-week over boeien en binden in de techniek.

13 oktober 2021, Den Bosch

Efficiënt Aandrijven Event 2021

De focus van dit event ligt op energiebesparende oplossingen in de gehele aandrijfketen en niet...

Meer agendapunten »