EO

Hoogleraar Risicomanagement: “Een tijdelijk besluit over de stint was beter geweest”

19 november 2018 om 15:17 uur

Het ongeluk met de stint in Oss begin september. Een zelfrijdende auto van Uber die een voetganger doodrijdt. Allebei voorbeelden van ongelukken met high-tech systemen. Nieuwe technologie komt inherent met risico’s, en die risico’s moeten we meer gecalculeerd nemen. Dat stelt Marielle Stoelinga, hoogleraar Risicomanagement van high-tech systemen in haar oratie aan de Radboud Universiteit. “Ik snap dat er vanwege maatschappelijke druk ingegrepen is, maar ik had een tijdelijk besluit beter gevonden.”


Dat we bijna dagelijks geconfronteerd worden met ongelukken van high-tech systemen is niet verrassend. "Bij innoveren horen risico's: no risk, no fun. Sterker nog, voor bedrijven is het vaak riskanter om niet te innoveren, omdat je de concurrentiestrijd dan op den duur verliest. Denk bijvoorbeeld aan de V&D." Maar hoe je die risico's dan managet? "De kern van het antwoord ligt in het gecalculeerd nemen van risico's. Ik zeg bewust gecalculeerd, want ik wil een pleidooi houden om risico's zo systematisch, transparant en kwantitatief mogelijk te benaderen."

 

De stint: een verbod of andere maatregelen?

Risico's kun je vermijden, reduceren, accepteren en overdragen. Het bepalen van de juiste risicostrategie is een lastige kwestie. "Het besluit van Minister Van Nieuwenhuizen om stints op de openbare weg te verbieden is risicomijding. Er is op zo'n moment natuurlijk maatschappelijke druk om snel te acteren. En uit onderzoek bleek dat er problemen waren geweest met die bewuste stint. Daarom snap ik dat de minister heeft ingegrepen, maar ik had een tijdelijk besluit beter gevonden. De technologie achter de stint staat namelijk niet in de kinderschoenen, dus de techniek is niet het probleem. Het gaat om de operationele context; in welke omgeving moet zo'n systeem functioneren. Daarom was het beter geweest om maatregelen te nemen om de risico's te verlagen, bijvoorbeeld door het verlagen van de maximum toegestane snelheid."

 

Onderbuikgevoel is slechte raadgever

Het afwegen van risico's over iets wat zou kunnen gebeuren, maar nog niet gebeurd is, is geen sinecure. Waar baseer je je dan op? Stoelinga: "Veel risicobeslissingen worden ad hoc genomen, op basis van intuïtie. Dat is heel onverstandig, want we weten dat mensen bijzonder slecht zijn in het inschatten van risico's. Mensen zijn bijvoorbeeld bang om te vliegen, maar appen gerust op de fiets. De uitdaging zit hem er dan ook in om risicoanalyses meer accountable te maken. Daarmee wil ik zeggen: breng risico's systematisch, transparant en onderbouwd met cijfers in kaart. Hoeveel ongelukken en problemen met de stint waren er feitelijk bekend? En zijn de risico's niet zo inzichtelijk, bijvoorbeeld in het geval van een missie naar Mars, maak dan gebruik van inzichten van experts op dat gebied. Maak in ieder geval expliciet waarop je je beslissing baseert."

 

Risicomanagement omdat het kan, niet omdat het moet

Veel organisaties worstelen met risicomanagement. "Als het goed gaat, heeft men een roze bril op en worden risico's weggewuifd. Risicomanagement betekent dat je geld besteedt aan iets waarvan je niet weet of het ooit zal gebeuren. Maar je kunt je ook weer niet overal voor indekken, want dat wordt te duur. Je moet dus een afweging maken. Te vaak worden risicoanalyses gedaan omdat het moet, ofwel van de wetgever, ofwel om een bepaalde certificering te krijgen. Ik pleit voor risicoanalyses omdat het kan: omdat de productiviteit omhoog kan, omdat klanten tevreden zijn als producten voldoen aan hun wensen, omdat je ongelukken kunt voorkomen."

 

Reacties (4)

Hier wordt een probleem van de overheid zelf verdoezeld, dat is alles.

De Stint is gewoon door de instanties gekeurd. Deze hebben besloten dat het voldoende was. Net als bij invalidewagens wordt gekeken of de remkracht voldoende is (4m/s). De techniek in de Stint zelf bestaat/bestond al jaren, de onderdelen zijn uit bewezen voertuigen (zoals de eerder genoemde invalidewagen) gehaald.

De kar is daarna toegelaten en heeft jaren zonder problemen rondgereden. De overheid heeft nooit aanleiding gehad om 'extra' eisen of controles uit te voeren, er werd immers niets fundamenteels gewijzigd.

Na het ongeluk komt de overheid, en met name het ILT, erachter dat ze het voertuig eigenlijk niet eens kennen, terwijl dat wel zou moeten. Ze weten dus niet wat voor voertuig het is, wat de specificaties zijn, welke regels ervoor gelden etc. Daardoor ontstaat vervolgens paniek en wordt een soort list bedacht om de voertuigen van de weg te halen.

De reden die wordt aangehaald is de aanpassingen die zijn gedaan en dat niet duidelijk is welke varianten rondrijden. Zelf geeft de overheid tegelijkertijd aan dat wijzigingen niet gemeld hoeven te worden als er niets fundamenteels gewijzigd wordt.

De conclusie gaat zijn dat de overheid met terugwerkende kracht bedenkt dat er andere regels moeten gelden voor dit soort voertuigen. Er komen aanpassingen en de Stint mag dan weer de weg op.

Ondertussen mogen inmiddels elektrisch ondersteunde bakfietsen de weg op, met een houten bak waarin 10 kinderen mogen zitten. Deze gaan harder dan de Stint, er is geen rijbewijs, geen keuring en geen verzekering nodig. Lekker bezig in Nederland.
Zie ook:

https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1848597/baarnse-bso-heeft-eindelijk-vervanger-voor-stint.html
Jordi, 21 november 2018 13:10
De Stint is ten eerste niet te vergelijken met de zelfrijdende auto van Uber.
Elektrische karretjes bestaan er al heel lang (agrarische sector, golfkarretjes, rolstoelen, elektrotrekkers etc).
De techniek hiervoor is al zo lang bekend, het verbaast mij dat iemand iets ontwerpt en dat blijkbaar zonder (technische) kennis op de markt weet te brengen.
Als je een RI&E uitvoerd en kijkt wat er al op de markt is en je brengt dan iets op de markt wat niet voldoet naar de beschikbare kennis en technologie dan is het terecht dat het artikel per direct van de markt gehaald is.
En dhr. Simons heeft gedeeltelijk gelijk, apart dat je de regels moet kopen, MAAR; gezond verstand hoef je niet te kopen!
Helaas zijn er nog heel veel van dit soort situaties in de markt aanwezig waarbij ook ernstige ongelukken moeten gebeuren voordat er toezicht op gaat komen.
Arjan Hoogervorst, 20 november 2018 19:23
Het was beter geweest als Marielle Stoelinga, hoogleraar Risicomanagement van high-tech systemen eerst had gekeken wat er aan de hand is voordat ze een oordeel gaf over de Stint. De Stint is verre van High tech en al zeker niet nieuw of innoverend meer. De techniek van de Stint is sinds 2012 bijna onveranderd. Dat houdt in dat de Stint nog steeds geen werkende remmen heeft en er geen enkel veiligheidsysteem in is aangebracht. Er waren al meerdere ongelukken met de Stint geweest die "onder de pet" gehouden zijn om maar door te kunnen gaan met de verkoop van deze levensgevaarlijke voertuigen. Schande Stint, Hulde minister !!
Frans, 20 november 2018 15:48
Dergelijke systemen -zoals de Stint- maar ook allerlei elektrische hulpmiddelen voor ouderen waar elektronica inzit dienen te worden aangeboden bij een keuringsinstituut.( Tenzij de fabrikant/distributeur zelf meet-apparatuur in huis heeft om een dergelijke keuring uit te voeren.)
In dit geval zit dat er niet in: Aan de houding van de onderneming valt op te maken dat ze weinig of geen ervaring hebben met keuren van dergelijke systemen. En dan de bal terugspelen naar de overheid, dat men vaker moet controleren. Dit is natuurlijk de boel op zijn kop: De ondernemer is en blijft verantwoordelijk voor het leveren van deugdelijke apparatuur en systemen. Wat ik zelf altijd een pijnpunt gevonden heb is dat men de keuringseisen moet kopen. Dat is ook de boel op zijn kop, immers, wetgeving en regels dienen vrij toegankelijk te zijn.
Wat er precies mis is gegaan, daar is zeker achter te komen. Maar dat dit zo lang moet duren is eigenlijk een beetje gek: Een keuring kun je binnen een dag uitvoeren, en er staan zat stints werkeloos bij de kinder-dagverblijven. Doe je ding, en doe het goed en efficient, zodat iedereen weet waar ze aan toe is.
Marc Simons, 20 november 2018 09:27
 

Gerelateerd nieuws

Nieuwe Europese innovatiegemeenschappen voor Manufacturing en Urban Mobility

Nieuwe Europese innovatiegemeenschappen voor Manufacturing en Urban Mobility

Het Europees Instituut voor Innovatie en Technologie (EIT) heeft de winnende teams bekendgemaakt die de volgende innovatiegemeenschappen zullen oprichten: EIT Manufacturing en EIT Urban Mobility. De pan-Europese…

Goud smelten bij kamertemperatuur

Goud smelten bij kamertemperatuur

Onder druk wordt alles vloeibaar. En onder invloed van een elektrisch veld? Onder invloed van een elektrisch veld hebben wetenschappers van onder meer de Chalmers universiteit (Se) goud doen smelten bij kamertemperatuur…

Hack-activiteiten nu op tijd vindbaar en zichtbaar

Hack-activiteiten nu op tijd vindbaar en zichtbaar

Cyberaanvallen zijn er tegenwoordig op gericht in één keer krachtig toe te slaan en grote schade te veroorzaken. Vaak vergen ze maanden van geheime voorbereiding. Om op tijd verdachte activiteit in dataverkeer aan het…

Webshop

webshop

 

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Product van de maand

RSS
PROTECT PSC1: programmeerbaar, modulair, multifunctioneel en kostenbesparend

De PROTECT PSC1-veiligheidsbesturing is compact, heeft een modulaire structuur en kan uiterst flexibel worden ingezet....

Focus op

ABB BV
ABB BV

Machineveiligheid, systemen en componenten

B&R Industriële Automatisering BV
B&R Industriële Automatisering BV

Perfection in Automation

Pilz Nederland
Pilz Nederland

Voor industriële (veilige) automatiseringsoplossingen

Rotero Holland BV
Rotero Holland BV

Stappenmotor - Servomotor - Elektro Magneet

Safe PCB Nederland
Safe PCB Nederland

Printplaten/PCB's, prototype en series

Download gratis engineering boeken

A gratis boeken downloaden

 

Agenda

23 november 2018, Groningen

BEYOND THE LAB: the DIY Science Revolution

Dit project laat zien dat mensen mee kunnen doen aan wetenschap en samen de verantwoordelijkheid delen...

10 januari 2019, BNR Nieuwsradio

BNR Techniektour

Radioprogramma BNR Techniektour maakt duidelijk welke impact techniek heeft op onze samenleving en...

11 januari 2019, D&F kantoor Breda

4-daagse masterclass Process Safety voor Engineers

Optimaliseer uw procesveiligheids-management systeem met als resultaat minder ongevallen en stijgende...

Meer agendapunten »