EO

Ruimteflitsen ontrafelen dankzij gamers

22 januari 2018 om 00:00 uur

Nog een laatste check voor het aanzetten van de supercomputer Foto: Elodie Burrillon/Hucopix)

Elke dag gaan er duizenden enorme explosies af aan de hemel, snelle radioflitsen. Om deze flitsen beter te begrijpen heeft het Nederlandse instituut voor radioastronomie Astron onlangs nieuwe hogesnelheidscamera’s geïnstalleerd op de radiotelescopen in Westerbork. De camera’s worden nu verbonden met de krachtigste supercomputer van Nederland.


Snelle radioflitsen zijn extreem heldere flitsen van radiolicht die miljarden lichtjaren reizen om de aarde te bereiken. Ze werden een decennium geleden ontdekt, maar wat ze veroorzaakt of waar ze vandaan komen, is nog grotendeels onbekend. Omdat de flitsen maar een fractie van een seconde duren, is het heel lastig om ze waar te nemen. Tot nu toe zijn er daarom nog maar 25 snelle radioflitsen gezien.


Daar gaat verandering in komen met de nieuwe set camera's die in één opname een groot deel van de hemel kan doorzoeken. Om snelle radioflitsen en pulsars te vinden, moet de telescoop 20.000 plaatjes per seconde verwerken. "We hebben daarom een van de snelste supercomputers ter wereld ontworpen en gebouwd," zegt Joeri van Leeuwen van Astron en de Universiteit van Amsterdam.

 

Techniek dankzij gamers

De nieuwe supercomputer wordt aangedreven door beeldverwerkingschips uit de gaming-industrie. "Gamers gebruiken computers met heel krachtige processors voor videotaken: de GPU's", legt Van Leeuwen uit. "Wij gebruiken deze chips nu voor het eerst om de plaatjes van onze telescoop te verwerken." In de supercomputer zitten tweehonderd GPU's, die vier terabit per seconde aan data verwerken. Dat is meer dan het hele internet van Nederland. Met een rekencapaciteit van 2 petaflops is het de krachtigste GPU-supercomputer van Nederland.

 

Zelflerend vermogen

De supercomputer zal zichzelf aanleren om ruimteflitsen te ontdekken in de duizenden plaatjes van de telescoop. "We deden dat eerst zelf, handmatig", zegt Van Leeuwen. "Maar dat is enorm veel werk, en ook foutgevoelig. De computer zal naarmate hij meer flitsen ontdekt, de flitsen steeds beter leren onderscheiden. We hopen dan één snelle radioflits per week te ontdekken, waarvan we precies de locatie kunnen bepalen."

 

Mysterie ontrafelen

Met de supercomputer hoopt Van Leeuwen het mysterie rondom de snelle ruimteflitsen te ontrafelen. "We weten dat ze uit andere sterrenstelsels komen, maar niet precies waarvandaan. Ook is het nog onbekend of het exploderende sterren zijn, flitsende zwarte gaten of felle stralen van neutronensterren." Ook sterrenkundige Samayra Straal van de Universiteit van Amsterdam kijkt uit naar de komst van de nieuwe technologie. "Sommige flitsen blijken te herhalen. Met de nieuwe technologie kunnen we, als we een flits ontdekken, direct het besluit nemen om te wachten op meer flitsen. Met meer flitsen van dezelfde bron kunnen we hopelijk ontdekken wat ze veroorzaakt."

 

Webshop

webshop

 

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Product van de maand

RSS
MVK Fusion - 3 modules in 1

Murrelektronik introduceert een PROFINET/PROFIsafe module welke drie basisfuncties in één module verenigt:

Focus op

ABB BV
ABB BV

Machineveiligheid, systemen en componenten

B&R Industriële Automatisering BV *
B&R Industriële Automatisering BV *

Perfection in Automation

Elobau Benelux BV *
Elobau Benelux BV *

creating sustainable solutions

Pilz Nederland
Pilz Nederland

Voor industriële (veilige) automatiseringsoplossingen

Ringspann Benelux BV
Ringspann Benelux BV

Partner in aandrijf- en opspantechniek

Rotero Holland BV
Rotero Holland BV

Stappenmotor - Servomotor - Elektro Magneet

Download gratis engineering boeken

A gratis boeken downloaden

 

Agenda

16 juni 2020, online

Power Electronics event

Het doel van dit event is de diversiteit van toepassingen, innovaties en kennis te presenteren op het...

16 juni 2020, Veldhoven

Business Software Event 2020

‘Boost your business with connected software & smart data’. Dat is het thema van het Business...

17 juni 2020, Vianen

Industrial Ethernet Event

Hoe kun je het maximale uit Industrial Ethernet halen?

Meer agendapunten »