EO

Grootste Virtuele Telescoop voor korte golflengtes geopend

11 november 2008 om 00:00 uur


Het is astronomen gelukt drie telescopen op Hawaï door geavanceerde computertechnieken met elkaar samen te voegen. Deze virtuele telescoop, met een diameter van 782 meter, maakt gebruik van licht met een korte golflengte van 0,8 millimeter (submillimeter) om de vorming van nieuwe sterren en planeten te bestuderen.

Het gebied Exacte Wetenschappen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is een van de medefinanciers van de Extended Submilimeter Array (eSMA). Louis Vertegaal, directeur van NWO Exacte Wetenschappen verricht woensdag 12 november officieel de opening van de faciliteit.

“De eSMA is een belangrijke opmaat naar de Atacama Large Millimeter Array (ALMA) die 2013 in Chili in gebruik wordt genomen,”, aldus Louis Vertegaal directeur van het gebied Exacte Wetenschappen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). “Nederland loopt met de eSMA vooraan in de ontwikkeling van deze submillimeter expertise. Door de ervaringen die we nu opdoen met de eSMA kunnen de Nederlandse astronomen straks met ALMA, de twaalfmaal grotere mondiale 'broer' van de eSMA, een vliegende start maken.”

Hoog en droog
De submilimeter golflengte is voor de mens onzichtbare licht. Het ondervindt geen hinder van dichte wolken van interstellair stof en gas, wat de telescoop vrij zicht geeft op de vorming van nieuwe sterren en planeten. De eSMA is een uniek apparaat gebaseerd op interferometrie. Een systeem van fiberkabels verbindt drie bestaande telescopen, het 10-meter Caltech Submillimeter Observatory, de 15-meter grote en deels Nederlandse James Clerk Maxwell Telescoop (JCMT) en de uit acht zes-meter schotels bestaande Smithsonian Millimeter Array. Interferometrie is een techniek die sinds jaar en dag in de radio astronomie wordt gebruikt, maar waarvan de toepassing bij kortere golflengtes aanzienlijk moeilijker is. De Nederlandse astronoom Remo Tilanus van de JCMT beaamt dit: “De drie observatoria hebben nauw samen moeten werken om dit project te realiseren en dat we nu de eerste astronomische resultaten zien, is ronduit fantastisch.” Dat de nieuwe faciliteit op de 4200 meter hoge Mauna Kea ligt is geen toeval: water in de dampkring blokkeert submillimeter straling en alleen op zeer droge en zeer hoge plaatsen kan dit licht worden gemeten.

Primeur voor Sterrewacht Leiden
De primeur om de eSMA voor wetenschappelijk onderzoek te gebruiken was voor de Sterrewacht Leiden. Postdoc Sandrine Bottinelli gebruikte de telescoop om de verhouding van koolstof in atomaire en moleculaire vorm te bepalen in een zeer ver afgelegen melkwegstelsel. Deze verhouding is een maatstaf voor de mate waarin interstellaire wolken afkoelen en tot stervorming overgaan en bovendien is atomair koolstof van belang bij de vorming van organische materie. “De resultaten lichten een tipje van de sluier hoe de chemische omstandigheden waren in het jonge heelal, zo’n 6,5 miljard jaar geleden”, vertelt Bottinelli, “en ze leren ons of de omstandigheden toen al, net als tegenwoordig, gunstig waren voor de vorming van pre-biotische moleculen.”

 

Gerelateerd nieuws

Muziek maken op een plant

Is het een aardbei of een viool? (video)

De illustere designer Ivan Poupyrev, nu van Google’s Advanced Technology and Projects (ATAP), voorheen van Walt Disney’s Imagineering Research Division en de Sony Corporate Research Labs in Tokyo, heeft een manier…

Delftenaren bouwen kleinste autonome race-drone ter wereld  (video)

Delftenaren bouwen kleinste autonome race-drone ter wereld (video)

Wetenschappers van de TU Delft hebben de kleinste autonome race-drone ter wereld gemaakt. Hij heeft een diameter van 10 cm en weegt 72 gram. De grootste uitdaging zat in het gebruik van slechts één kleine camera en in…

Nieuw Topsectoren- en Innovatiebeleid

Nieuw Topsectoren- en Innovatiebeleid

Het kabinet heeft 25 missies vastgesteld om de Nederlandse economie te versterken binnen de maatschappelijke thema’s energietransitie & duurzaamheid; landbouw, water & voedsel; gezondheid & zorg en…

Webshop

webshop

 

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Product van de maand

RSS
Groot bereik - wereldwijde toepassing - veilige gegevensoverdracht

Schmersal lanceert nieuw veiligheidslichtscherm met Bluetooth-interface Voor het eerst lanceert de Schmersal-groep een...

Focus op

ABB BV
ABB BV

Machineveiligheid, systemen en componenten

B&R Industriële Automatisering BV *
B&R Industriële Automatisering BV *

Perfection in Automation

Elobau Benelux BV *
Elobau Benelux BV *

creating sustainable solutions

Pilz Nederland
Pilz Nederland

Voor industriële (veilige) automatiseringsoplossingen

Ringspann Benelux BV
Ringspann Benelux BV

Partner in aandrijf- en opspantechniek

Rotero Holland BV
Rotero Holland BV

Stappenmotor - Servomotor - Elektro Magneet

Tosec
Tosec

Specialist in plaatbewerking

Download gratis engineering boeken

A gratis boeken downloaden

 

Agenda

19 juni 2019, Den Bosch

Power Electronics 2019

Het doel van dit seminar is de diversiteit van toepassingen, innovaties en kennis te tonen op het gebied...

19 juni 2019, Vianen

Instrumentatie & Analyse event

Het Instrumentatie & Analyse event gaat over de nieuwste ontwikkelingen en uitdagende...

Meer agendapunten »