Molecuulfysicus Bas van de Meerakker krijgt Physicaprijs 2026

Bas van de Meerakker, hoogleraar Spectroscopy of Cold Molecules aan de Radboud Universiteit, heeft de Physicaprijs 2026 toegekend gekregen. Hij gebruikt experimentele technieken voor zijn onderzoek naar atomaire en moleculaire botsingen op quantummechanisch niveau.

De Physicaprijs is de belangrijkste onderscheiding voor een in Nederland werkzame natuurkundige. De prijs wordt jaarlijks toegekend door de Nederlandse Natuurkundige Vereniging en Stichting Physica.

Van de Meerakker is een vooraanstaand molecuulfysicus met zeer sterke internationale reputatie en zichtbaarheid. Bij de Radboud Universiteit bouwde hij de onderzoeksgroep Spectroscopy of Cold Molecules op. Hij werd in 2016 op 39-jarige leeftijd benoemd tot hoogleraar.

Onderzoek naar moleculaire botsingen

Het onderzoek van Van de Meerakker richt zich op atomaire en moleculaire botsingen op quantummechanisch niveau. Hierbij worden botsingspartners beschouwd als twee interfererende quantummechanische golven, waardoor verschillende quantumfenomenen zichtbaar worden in het resultaat van de botsing, zoals state-to-state botsingsdoorsnedes, diffractie-oscillaties en product-paar correlaties.

Om deze interferentiepatronen waar te nemen ontwikkelt en gebruikt Van de Meerakker geavanceerde experimentele technieken, waaronder moleculaire bundels en verschillende afremmers gebaseerd op het Stark- en Zeeman-effect. Daarnaast zet hij state-of-the-art laserspectroscopie en ion imaging methodes in. De nieuwe, veelal niet eerder waargenomen quantumfenomenen vormen de drijvende kracht achter de ontwikkeling en verbetering van de onderliggende quantumchemische theorie. Hiervoor werkt Van de Meerakker nauw samen met gerenommeerde theoretisch chemici aan de Radboud Universiteit (van der Avoird, Groenenboom en Karman) en daarbuiten (Lique, Loreau, Tscherbul).

Erkenning

Voor zijn werk heeft hij inmiddels verschillende internationale prijzen ontvangen, waaronder de Broida Prize en de Zdenek Herman Young Scientist Award. Zijn werk leidde tot een groot aantal publicaties in high-impact tijdschriften zoals Nature en Science.

Uitreiking

De Phyiscaprijs wordt uitgereikt tijdens het NNV-congres FYSICA op 10 april 2026. Van de Meerakker zal daar ook een lezing houden.