Hoe Nederlandse gezinnen slimme luidsprekers gebruiken

Slimme luidsprekers zoals Google Home of Amazon Echo zijn in korte tijd voor veel Nederlandse gezinnen deel van hun thuisomgeving geworden. Communicatiewetenschapper Rebecca Wald onderzocht in hoeverre gezinnen met jonge kinderen deze nieuwe technologie verwelkomen en constateert een opvallende privacy paradox: ondanks zorgen over privacy, bezitten gezinnen vaak een apparaat en gebruiken deze zonder opvallende aanpassingen.

Wald keek specifiek naar gezinnen met kinderen tussen de drie en acht jaar oud en hoe zij omgaan met deze technologie. “Dit is een leeftijdsgroep waarin ouders een belangrijke rol spelen in het vormen van mediagebruik thuis. Zij zetten de standaard voor welke technologie een kind mag gebruiken en hoe ermee wordt omgegaan in het gezin.”

Van de 800 volwassenen die ze bevroeg, had bijna derde een slimme luidspreker in huis. In Nederland is dit in de meeste gevallen een Google-apparaat, omdat alleen deze al sinds 2020 goed met de Nederlandse taal kan worden gebruikt.

Fun en functie

De motivatie van ouders om een slimme luidspreker aan te schaffen is een mix van gemak en plezier. “‘Ik noem het de combinatie van fun and function’, zegt Wald. ‘”Smart speakers zijn handig: ze zetten lampen aan, geven informatie of beheren agenda’s. Maar ze zijn ook gewoon leuk. Samen kan je met je kind naar grapjes aan of verhaaltjes laten voorlezen.”

Gezamenlijk gebruik van ouders en kinderen komt best vaak voor (52%), maar nog vaker gebruiken ouders de apparaat vooral zelf (68%). Zelfstandig gebruik van kinderen gebeurt (nog) echt zelden (10%).

Type gebruikers

Er bestaat geen gemiddeld gezin als het gaat om het gebruik van smart speakers. Ouders verschillen sterk in hun digitale vaardigheden, hun vertrouwen in technologie en de manier waarop zij het mediagebruik van hun kinderen begeleiden. Sommige ouders halen vol vertrouwen nieuwe apparaten in huis en zien vooral de voordelen, terwijl anderen juist sceptisch zijn en twijfelen over de veiligheid van de technologie.

Maar scepsis betekent niet per se minder plezier. In tegendeel: “Het blijkt juist deze groep ouders te zijn die het meest betrokken is bij het mediagebruik van hun kinderen en hierdoor waarschijnlijk meer mogelijkheden voor gezamenlijk gebruik creëert. En de smart speaker samen te gebruiken is gelinkt aan meer plezier”, aldus Wald. “Ouderbetrokkenheid speelt dus een belangrijke rol – niet alleen voor een positieve gebruikerservaring maar ook om kinderen te leren veilig om te gaan met nieuwe technologie.”

Privacyparadox

Een van de meest opvallende resultaten gaat echter over zorgen over privacy. Veel ouders maken zich bijvoorbeeld zorgen over hun privacy online, maar hun smart speaker gebruik verandert daar nauwelijks door. “Ik vond geen verschil tussen gezinnen met en zonder smart speaker of tussen gezinnen die de smart speaker meer of minder intensief gebruiken. Iedereen maakt zich wel soms zorgen”, aldus Wald.

Wald noemt dit de privacy paradox: mensen voelen zich ongemakkelijk over hun privacy, maar blijven apparaten of online-diensten toch gebruiken. Ze noemt dit zorgwekkend:  “Bedrijven krijgen zo geen signaal dat ze iets moeten veranderen, terwijl gebruikers zich wel onprettig voelen.”

⚠️ Geen vacatures gevonden.