Bram Nauta is Simon Stevin Meester

STW heeft tijdens haar jaarcongres de Simon Stevin-prijzen uitgereikt. Uit handen van staatssecretaris Sander Dekker ontving ‘chiparchitect’ Bram Nauta de Simon Stevin Meester-prijs. De congresbezoekers verkozen Wieteke de Boer tot Simon Stevin-gezel en Kristian Göeken tot Simon Stevin-leerling. De Simon Stevin Meester-prijs is met een geldbedrag van € 500.000 de grootste prijs voor technisch-wetenschappelijk onderzoek in Nederland.

Tijdens het jaarcongres prees het STW-bestuur Nauta’s baanbrekende ontwerpen van integrated circuits (chips). Dankzij de ontwerpen van Nauta gaan chips zuiniger met energie om, is het signaal beter en het datatransport groter. De naar hem vernoemde Nauta-schakeling kwam begin deze eeuw terecht in mobieltjes, televisies en andere elektronica. Ook heeft hij baanbrekend werk verricht in ruisonderdrukking bij mobiele antennes, wat zijn toepassing zal vinden in de volgende generatie mobieltjes (5G).

Simon Stevin Gezel

De bezoekers van het STW-jaarcongres kozen via stemkastjes de Simon Stevin Gezel en Simon Stevin Leerling. De Simon Stevin Gezel-prijs ging naar Wieteke de Boer, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Ze presenteerde op het jaarcongres haar onderzoek naar een nieuw materiaal dat het rendement van zonnecellen sterk kan verhogen. Normaal gesproken worden fotonen uit zonlicht omgezet in elektronen en warmte. Die warmte gaat verloren, en zorgt ervoor dat het rendement van zonnecellen blijft steken op 31 procent. Door de warmteopwekking terug te dringen, moet het mogelijk zijn om het rendement van zonnecellen te vergroten.

De Boer ontdekte dat silicium nanokristallen ervoor kunnen zorgen dat de warmteopwekking beperkt blijft. Eén foton levert dan niet meer slechts één elektron op, maar twee elektronen. Als zonnecellen met dit materiaal worden uitgerust, kan dat het rendement verhogen van 31 naar 45 procent.

De titel Simon Stevin Gezel is een eretitel die STW sinds 2005 verleent aan zeer veelbelovende jonge onderzoekers die het jaar daarvoor zijn gepromoveerd op een STW-project. De Simon Stevin Gezel ontvangt een gegraveerde spiegel van kunstenaar Frank Snik en een geldbedrag van € 5000.

Simon Stevin Leerling

Kristian Göeken, verbonden aan de Universiteit Twente, sleepte de Simon Stevin Leerling-prijs in de wacht. Göeken trok de meeste publieksstemmen met een poster en een presentatie over zijn onderzoek naar een draagbaar detectieapparaat om tuberculose vast te stellen. De detectie is gebaseerd op nanotechnologie. In het ontwerp van Göeken reageren nanodeeltjes op genetisch materiaal van tuberculosebacteriën door van kleur te veranderen. Die kleurverandering is meetbaar en kan snel uitsluitsel geven over een eventuele tuberculosebesmetting.

De Simon Stevin Leerling-prijs is een jaarlijkse STW-prijs voor onderzoekers in het derde of vierde jaar van hun promotietraject. Aan de prijs is een geldbedrag van € 1000 verbonden.