EO

Vervanging standaard PLC en veiligheidsrelais door veiligheids-PLC: moet je opnieuw CE-markeren?

15 juni 2020 om 16:49 uur

Een installatie is uitgerust met een standaard PLC en een veiligheidsrelais voor het vervullen van de veiligheidsfuncties. Als deze combinatie wordt vervangen door een veiligheids-PLC, moet dat dan worden beschouwd als een 'substantiële wijziging' en moet je dan opnieuw CE-markeren? Is het vervangen van het veiligheidsrelais en de standaard PLC door een gecombineerde functie en veiligheidsbesturing een verhoging of verlaging van het veiligheidsniveau?

 

Antwoord 

Ja, ook hier geldt dat als een besturing van een installatie vervangen wordt door ‘iets nieuws’ ook de veiligheid opnieuw bekeken dient te worden. Dit is dus ook een 'substantiële wijziging' te noemen en zal dus ook het risicobeoordelingstraject en CE-markering opnieuw doorlopen dienen te worden. 

De Nederlandse toezichthouder Inspectie SZW heeft januari 2017 in haar brochure “Zo past u uw machine veilig aan” aangegeven op welke momenten er sprake is van een 'substantiële wijziging'. Zie onderstaande link:

Bovenbeschreven wijziging heeft veiligheidstechnisch een behoorlijke impact. Zeker als voorheen de veiligheidsfuncties los van de standaard PLC-besturing bewaakt werd door veiligheidsrelais en in de nieuwe situatie geïntegreerd wordt binnen besturing van de nieuwe veiligheids-PLC (F-PLC). De veiligheidsfuncties zullen nu in plaats van alleen een hardwarematige aansluiting op veiligheidsrelais, nu ook veilig geprogrammeerd dienen te worden in de applicatiesoftware van de F-PLC. De gebouwde veiligheidsapplicatiesoftware zal moeten worden geverifieerd en alle veiligheidsfuncties zullen opnieuw moeten worden gevalideerd.

Met een F-PLC moet minimaal hetzelfde veiligheidsniveau gegarandeerd kunnen worden in de desbetreffende machine/installatie. De risicobeoordeling van de machine bepaalt namelijk welk veiligheidsniveau uiteindelijk noodzakelijk is. Hoe dit vervolgens gerealiseerd wordt en waarmee, dient in overeenstemming te zijn met de vereisten.

Door een F-PLC toe te passen kunnen tegenwoordig complexere veiligheidsverknopingen in de software eenvoudiger worden gerealiseerd dan in vergelijking met een hardware-opbouw en hardwareverknopingen. Veiligheidsfuncties en –verknopingen zijn bij een F-PLC overzichtelijk in de software op te bouwen waardoor de kans op fouten kleiner is en kan een betere diagnose verkregen worden. 

De ‘safety-gegevens’ kunnen daarnaast in de ‘standaardomgeving’ van de machinebesturing ook gebruikt worden voor diagnose, zonder dat daarvoor extra hardware-aansluitingen nodig zijn. Als deze meldingen vervolgens voor de operator op een juiste manier weergegeven worden op het bedieningspaneel, kan hierdoor kan sneller duidelijk worden wat en waar zich een probleem voordoet, dan kan dit ook sneller verholpen worden en kan dit tevens de algehele beschikbaarheid verhogen.
 
Voor meer informatie lees ook de volgende artikelen:
Oktober 2016. Artikelen CE-machines AUT-PMA WOTS 8-2016
Zelf sleutelen aan machines? Dan ook zelf verantwoordelijk voor CE
Nieuwe CE na vervangen PLC-besturing machine
 
Deze vraag is beantwoord door FUSACON B.V. 
 

Reacties (4)

Beste Bjorn,

De vraag naar de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid bij het aanpassen van de besturing door een engineeringsbureau voor een opdrachtgever is een zeer belangrijke.

Ik heb in het verleden een casus van het vervangen van een oude PLC besturing (Philips P8) door een engineeringsbureau voor een nieuwe besturing (Siemens S7) bij de hand gehad. Het engineeringsbureau heeft toen met mijn hulp deze casus en de vragen over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid neergelegd bij de Inspectie SZW.

Het antwoord was dat er inderdaad bij deze casus een nieuwe CE-markering aangebracht moet worden met alle bijbehorende activiteiten. Inspectie SZW gaf aan dat in de basis de opdrachtgever moet worden gezien als fabrikant als hij expliciet voorschrijft hoe een en ander gerealiseerd moet worden. Met andere woorden: Het ontwerp komt van de opdrachtgever en het engineeringsburea voert alleen uit. Indien echter het engineeringsbureau het ontwerp en de realisatie doet en de opdrachtgever hier geen ontwerp voor heeft gemaakt, gaf Inspectie SZW aan dat dan het engineeringsbureau als fabrikant wordt gezien. Dit is onafhankelijk van het feit of de opdrachtgever aangeeft zelf wel de CE-markering te zullen doen.

Conclusie: Diegene die op de ontwerpstoel zit is in charge voor de veiligheid en de CE-markering.

groeten,

Nick de With, FUSACON B.V.
Nick de With, Fusacon BV, 29 juni 2020 12:33
Beste Jeroen,

Er zijn inderdaad bedrijven die schrikken van de consequenties van het (her-) nieuw(d) CE-markeren van een machine of productielijn. Ik vergelijk de vervanging van een besturing met het verwijderen van de hersenen en zenuwbanen uit het menselijk lichaam. Dit is een ingrijpende kwestie, zeker wanneer de vervanging wordt gedaan door iemand anders dan de oorspronkelijke fabrikant van de machine of productielijn.

Daarnaast kom ik vaak bij bedrijven die beschikken over een mechanisch nog perfect werkende machine uit de jaren 70/80, maar die deze machine telkens (soms al 4 x) een nieuw leven hebben gegeven door de 'brains' te vervangen. Een en ander zonder dat de veiligheid van de machine opnieuw wordt beoordeeld en in lijn wordt gebracht met de stand der techniek en wetenschap, zoals vastgelegd in de huidige geharmoniseerde normen.

In diverse projecten heb ik de klant die dit wilde doen, geadviseerd om hun specifieke casus voor te leggen aan de Nederlandse toezichthouder Inspectie SZW. De Inspectie SZW is op basis van volgend document 'Gids voor de toepassing van Machinerichtlijn 2006/42/EG' verplicht om hun visie te geven op de voorgelegde casus. Steeds komt I-SZW met een degelijk en goed doordacht antwoord waar mijn klant verder mee kon.

Wellicht is het een idee om in gevallen waar je daar ook mee te maken hebt zelf de Inspectie om een oordeel 'Wel of geen CE' te verzoeken.

groeten,

Nick de With, FUSACON B.V.
Nick de With, Fusacon BV, 29 juni 2020 12:24
Als ons bedrijf in opdracht van een opdrachtgever een besturing van een machine aanpast, bij wie ligt dan de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid v.w.b CE, bij ons of bij de opdrachtgever?
Bjorn Jernberg, 24 juni 2020 17:18
Helemaal niets op aan te merken. Wat bedrijven tegenhoudt is echter dat dan de gehele machine een upgrade moet krijgen tot een conformiteit met alle van toepassing zijnde (CE) Richtlijnen. Dus alle eisen van de MR, EMC, RoHS en wat allemaal nog meer van toepassing kan zijn. Het "simpel" vervangen van een besturing, met intentie om de machine veiliger te maken, wordt dan opeens een megaproject. Misschien goed om toe te voegen hoe bedrijven daar mee om dienen te gaan?
Jeroen van der Prijt, 18 juni 2020 09:03
 

Kennis: Safety

safetyOp het gebied van de Europese regelgeving worden nog steeds veranderingen doorgevoerd, niet alleen om onduidelijkheden tussen richtlijnen onderling te verhelderen, maar ook om uitbreidingen te maken, bijvoorbeeld op het gebied van energiezuinigheid, chemicaliënbeheer, afvalstroombeheersing en dergelijke.

 

Whitepapers

whitepapersDownload hier whitepapers over het thema Safety:

 

Industrie 4.0 - safe & smart

Flexibele productie kan helpen om het gebruik van industriële installaties te optimaliseren.
Lees de whitepaper van Pilz
 

Veiligheidsnormen voor elektrotechniek uitgelegd

Hoe pas ik de NEN 3140 voor veilig werken met elektrische installaties toe in de praktijk? En hoe zorg ik dat gereedschap veilig is? Wat houdt CE-markering in? 

Vindt de antwoorden  in de whitepaper

 

Noodstopschakelaars

Emergency Stop Switches (0.49 MB)

 

Machineveiligheid

Concepts in networked machine safety

 

Safety Engineering

Approaches to Safety Engineering

 

Meer whitepapers>>