EO

140 MW om plasma te verhitten

20 maart 2018 om 10:53 uur

Artist impression van de constructie van de Iter-tokamak met als referentie recht onderin de afbeelding van een persoon. Credit © ITER Organization

Het bedrijf Ampulz in Coevorden heeft onlangs een aanbesteding gewonnen om voor het Max-Planck Institut für Plasmaphysik in Duitsland een 140 MW gelijkstroomsysteem te ontwerpen en te leveren. Hun ambitie? Deze technologie inzetten voor een modulair systeem om energie te dirigeren in elke gewenste richting.

 

Door Erwin Lenten

 

Met de zon als het grote voorbeeld wordt al vele jaren onderzoek gedaan naar de mogelijkheden en praktische toepassingen voor het gebruik van kernfusie. Dit gebeurt veelal onder de paraplu van het internationale project Iter (zie kader). Wetenschappers gebruiken daar zogenaamde tokamaks voor, ‘donutvormige' reactoren waarin waterstofgassen gedurende enkele seconden worden verhit tot een plasma van miljoenen graden. Supergeleidende magneten worden tot -269 graden afgekoeld en genereren een sterk magnetisch veld om het geïoniseerde plasma in de tokamak te laten circuleren, waarbij het niet de metalen wanden raakt. Het voedingssysteem van Ampulz zal de energie leveren die voor het verhitten en het modeleren van het plasma nodig is.

 

Uitbreiding voedingsinstallatie

Het Max-Planck instituut, dat met hun onderzoek bijdraagt aan de voorbereidingen van het Iter-project, wil de komende jaren de plasma-verhittingstijd verlengen tot 10 s voor hun tokamak. Deze dient als opstap naar de uiteindelijke Iter-tokamak. Naast een langere verhittingstijd is er ook behoefte aan een betrouwbaar systeem met een geringe kans op storingen. Door deze eisen vormen de voedingssystemen steeds meer de limiterende factor voor de huidige tokamaks.

 

Het Max-Planck Institut für Plasmaphysik (IPP) wil daarom de huidige voedingsinstallatie voor hun eigen tokamak uitbreiden. Via een openbare aanbesteding zijn de daarvoor benodigde eisen als een functionele specificatie beschreven en nu is het aan Ampulz om dit op basis van hun winnende ontwerp te realiseren. Ampulz maakt zelf het ontwerp en voor de realisatie werkt het bedrijf als hoofdcontractor samen met zo'n dertig toeleveranciers. Eind 2019 zal het nieuwe systeem dan getest en wel in Duitsland beschikbaar moeten zijn voor onderzoek bij IPP.

 

Belangrijkste functies

In de specificatie zijn een aantal belangrijke functies opgesteld waaraan het nieuwe systeem moet voldoen voor het optimaliseren van het blindstroomverbruik en voor een vier kwadrantenbedrijf zodat het plasma in de tokamak zo goed mogelijk kan worden verhit en worden afgekoeld. Ampulz zal het systeem ook voorzien van een nieuw digital control en data-acquisition platform. Dat moet in hoge mate modulair zijn opgebouwd om bestaande AD-converters te kunnen vervangen in geval van storing en zodra er nog strengere eisen zullen gelden voor de gewenste verhittingstijd.

 

Het nieuwe digitale control platform regelt de aansturing van het nieuwe voedingssysteem. Dit platform bestaat uit een verzameling PCB's die met glasvezel gegevens uitwisselen. Om de veiligheid en consistentie van foutafhandeling te garanderen worden voor bijna alle functies (steeds goedkoper wordende) FPGA's gebruikt. Zo kan de benodigde processing voor een applicatie gedecentraliseerd worden. Het platform verwerkt de metingen van een ADC direct om vervolgens gebruik te maken van de maximale sample snelheid en om in staat te zijn om een hogere regelbandbreedte te kunnen halen.

 

De 1000 Mbit fysieke laag (volgens het OSI-model) van de IEEE Ethernetstandaard zorgt voor de uitwisseling van de data tussen de verschillende PCB's. Daar bovenop draait een eigen protocol van Ampulz dat voorziet in de benodigde snelle responsetijd en real-time karakteristieken.

 

Er zijn meer dan vijftig PCB's nodig om alle meetgegevens voor de besturing te verwerken. Maar dankzij de schaalbaarheid van het control platform kan Ampulz een project als dit voor het IPP aannemen.

Die schaalbaarheid en het real-time gedrag van het nieuwe control platform is een belangrijk element voor toekomstige functionaliteit. Het biedt nieuwe mogelijkheden in decentrale distributie en opslag van energie. De meerderheid van de PCB's zijn ADC-functies die met drie Msample/s 8 kanalen tegelijkertijd metingen uitvoeren om de werking en veiligheid van het systeem te waarborgen. Het IPP kan echter als klant gebruik maken van de normale ethernet verbinding om live meetgegevens binnen te krijgen van het systeem.

 

Nieuwe toepassingen

De ontwikkeling van het nieuwe control platform biedt de mogelijkheid nieuwe hoogwaardige technologie te ontwikkelen ten behoeve van nauwkeurige energy flow control. Een voedingssysteem met 4 kwadrantenbedrijf maakt het mogelijk om naast positieve en negatieve energiestromen ook blindstroomcompensatie te regelen in Q1, Q2, Q3 en Q4-bedrijf.

 

kwadHet 4 kwadrantenbedrijf

 

Ondanks dat het systeem voor IPP zeer geavanceerd wordt qua control, vraagt de applicatie vanwege de grote stromen om traditionele schakeltechnieken met thyristoren en nulpunts-thyristoren voor blindstroom optimalisatie. Thyristoren zijn qua prestaties bij hoge vermogens nog steeds niet te evenaren met nieuwere technologieën zoals IGBT's en SiCFET's.  Echter, bij lagere vermogens tot 10MW is het mogelijk de thyristoren te vervangen door bijvoorbeeld IGBT's in een Active Front End (AFE) configuratie. Hiervoor kan hetzelfde control platform worden gebruikt. Een AFE is een bi-directionele AC- naar DC-converter die een vergelijkbare functie vervult; het kan AC-energie uit het net halen, bufferen en terugleveren aan hetzelfde net of aan een ander net, op elk gewenst moment. Technologie die relevant is voor het regelen van elektrische energiestromen in iedere gewenste richting, bijvoorbeeld opslag in accu's of naar lokale gebruikers die daar om vragen.

 

De regelprincipes en functionaliteit die binnen het IPP project worden geïmplementeerd vormen daarmee direct een basis voor AFE-toepassingen. Daarmee komen kennis en functionaliteiten vanuit het IPP-project direct beschikbaar voor andere hoogvermogen DC-applicaties waarbij modulariteit, decentrale regeling en specifieke implementatie ter voorkoming van netvervuiling een grote rol spelen.

 

www.ampulz.nl/

 

Video's

Robot past zich aan aan zijn omgeving

Robot past zich aan aan zijn omgeving

  Wetenschappers hebben kleine elastische robotjes ontwikkeld die zich aanpassen aan hun…

300 miljoen jaar oud skelet loopt weer

300 miljoen jaar oud skelet loopt weer

Wetenschappers hebben een 300 miljoen jaar oud skelet tot leven gewekt met robottechnologie. Ze…

De razendsnelle assemblage van een Tesla Model 3

De razendsnelle assemblage van een Tesla Model 3

Zie hier hoe de Tesla Model 3 in hoog tempo in elkaar wordt gezet:

Master of Safety in één dag: “mooi en inspirerend”

Sponsored - Master of Safety in één dag: “mooi en inspirerend”

Pilz vond het een mooie en inspirerende dag, Master of Safety in één dag 2018.…

Luisteren naar Marswind

Luisteren naar Marswind

Meestal gaat het in video's voor een belangrijk deel om beeld, maar hier gaat het eigenlijk…

Meer videos »

Laatste nieuws

Consumentenverwachting 2030: ‘in hyperloops rijden en huisrobots bezitten’

Consumentenverwachting 2030: ‘in hyperloops rijden en huisrobots bezitten’

Volgens onderzoek in opdracht van Dassault Systèmes verwachten consumenten dat technologie in 2030 een hoofdrol speelt in steden. Deze wordt volgens de respondenten ingezet ter verbetering van de algemene…

100x sneller 3D-printen met licht

100x sneller 3D-printen met licht (video)

3D-printen met een vloeibare hars kan nu 100 keer sneller dan voorheen én de hars blijft niet meer aan zijn container kleven. De truc zit in 2 soorten licht in plaats van 1, en een remmer in de hars.

 Twaalfhonderd kilometer op één acculading in Australië

Dwars door Australië op drie accu's vol zon

Twaalfhonderd kilometer moeten zonnewagens in de Cruiser-klasse van de Bridgestone World Solar Challenge komend najaar in één ruk zien af te leggen. Deze nieuwe regel, waardoor teams tussen de start in Darwin en de…

Meer nieuws »

Gratis nieuwsbrief

EOL

 

Gratis nieuwsbrief

safety update
 

Agenda

23 november 2018, Groningen

BEYOND THE LAB: the DIY Science Revolution

Dit project laat zien dat mensen mee kunnen doen aan wetenschap en samen de verantwoordelijkheid delen...

22 januari 2019

Carcinogene stoffen

Tijdens deze cursus worden methoden besproken waarmee vastgesteld kan worden of een stof carcinogene...

22 januari 2019, Vianen

Certified Machinery Safety Expert (CMSE) met TUV certificaat

22, 23. 29 en 30 januari 2019

Meer agendapunten »