Hoe voorkom je de overklimbaarheid van afschermingen?

Wat schrijft de wet voor qua uitvoering van afschermingen om te voorkomen dat mensen erop gaan staan of er overheen klimmen en zo bij gevaarlijke bewegende delen van een machine kunnen komen? Met andere woorden: hoever moeten we hierin gaan?

Casus

Wij zijn een productiebedrijf met in de verpakkingshal transportsystemen voor pallets met stapels met dozen. We werken eraan om de veiligheid te vergroten en zijn bezig met het plaatsen van afschermingen om beknelling te voorkomen.

Er zijn enkele plaatsen waarbij het mogelijk is om over de hekken te klimmen, omdat er een railing naast een looppad staat. Het zou het kunnen dat iemand op de horizontale spijlen gaat staan en zo over het hek kan reiken of klimmen (en dan bij de bewegende gevaarlijke delen kan komen).

Vraag

Wat schrijft de wet voor qua uitvoering van afschermingen om te voorkomen dat mensen erop gaan staan of er overheen klimmen en zo bij gevaarlijke bewegende delen van een machine kunnen komen? Met andere woorden: hoever moeten we hierin gaan?

Antwoord

U geeft aan dat het gaat om het transport van pallets met stukgoederen en dat er bij overreiken of overklimmen een mechanisch risico is op beknelling.

De wettelijke eisen ten aanzien van het voorkomen van mechanisch letsel van machines is weergegeven in Bijlage I van het Warenwetbesluit machines (Lees: Machinerichtlijn 2006/42/EG).

Machinerichtlijn Bijlage I Paragraaf 1.3.7 geeft de volgende basiseis:

1.3.7. Risico’s in verband met de bewegende delen
De bewegende delen van de machine moeten zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat wat betreft risico voor aanraking waardoor zich ongelukken zouden kunnen voordoen, wordt voorkomen, of, wanneer risico’s blijven bestaan, voorzien zijn van afschermingen of beveiligingsinrichtingen.

Kortom, een fabrikant moet proberen het gevaar te reduceren door wijziging van het ontwerp. Als dat geen of onvoldoende soelaas biedt, dienen afschermingen of beveiligingsinrichtingen te worden toegepast.

U geeft aan dat de keuze is gevallen op toepassing van vaste afschermingen, maar dat er ook railingen naast de transportband staan.

Voor vaste afschermingen gelden onder andere de eisen uit Machinerichtlijn,
Bijlage I Paragraaf 1.4.1.

1.4.1. Algemene eisen
Afschermingen en beveiligingsinrichtingen:
— moeten stevig zijn uitgevoerd,
— moeten stevig op hun plaats worden gehouden,
— mogen geen bijkomende gevaren met zich brengen,
— mogen niet op eenvoudige wijze omzeild of buiten werking gesteld kunnen worden ,
— moeten voldoende ver van de gevarenzone verwijderd zijn,

De eis die ingaat op de overklimbaarheid licht gevat in de woorden “mogen niet op
eenvoudige wijze omzeild of buiten werking gesteld kunnen worden“.

Eigenlijk zie je dat in het Warenwetbesluit hele generieke eisen zijn benoemd en is het verstandig om ook te kijken naar de Type C-norm voor stukgoed transporteurs, te weten: EN 619:2022; Transportinrichtingen en -systemen – Veiligheidseisen voor inrichtingen voor mechanische behandeling van transporteenheden. De basiseis voor de hoogte van een vaste afscherming is hieronder weergegeven.

EN 619 par. 4.2.1.1.1 Guards
Guards shall fulfil the requirement of EN ISO 14120:2015.
Unless otherwise specified in other parts of this document open topped distance guards shall be at least 2 000 mm high from the floor or other access platform.
NOTE This measure is against climbing over a guard without using available means.

Bovenstaande eis geeft duidelijk aan dat de basishoogte van een vaste afscherming voor een stukgoedtransporteur 2000 mm moet zijn en dat moet worden voldaan aan de type B-norm EN-ISO 14120:2015; Veiligheid van machines – Afschermingen – Algemene eisen voor het ontwerp en de constructie van vaste en beweegbare afschermingen.

EN-ISO 14120 par. 5.18 Climbing
Climbing on guards shall, as far as practicable, be inhibited by design. Consideration shall be given to this possibility in their construction and the selection of materials and shapes. For example, by eliminating horizontal structural members and the horizontal component of mesh fabric from the outside surface of the guard, climbing is made more difficult.

Kortom, het plaatsen van een railing voor een afscherming is geen goed idee, omdat dan inderdaad de afscherming overklimbaar wordt. Het is dan beter om de afscherming van 2000mm voor de railing* te plaatsen of de railing te verwijderen.

Dit om in gevallen waar een railing vereist is om valgevaar te voorkomen, bij een voor werkzaamheden verwijderde afscherming.

Bovenstaand antwoord is afkomstig van FUSACON B.V. https://www.fusacon.nl/