Klimaatadaptatie elektriciteitssector kan Europa € 15-19 miljard per jaar kosten

Recent onderzoek dat Ecorys in samenwerking met Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) en Nuclear Research and consultancy Group (NRG) heeft uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie, laat zien dat het ‘climate proof’ maken van de Europese energiesector per jaar tussen 15 en 19 miljard Euro kan kosten. Deze investeringen zijn nodig om elektriciteitsopwekking en –infrastructuur te beschermen tegen schadelijke gevolgen van klimaatverandering, zoals stijgende temperaturen en waterpeilen.

Zoals beschreven in het ‘Fourth Assessment Report' van de IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) is het zeer waarschijnlijk dat klimaatverandering grote gevolgen zal hebben voor onze hedendaagse maatschappij en industrie waaronder de energiesector. Klimaatverandering zal tot uitval van elektriciteitscentrales of elektriciteitsnetten kunnen leiden, tenzij wordt geïnvesteerd in preventieve maatregelen. Het consortium bestaande uit Ecorys, ECN en NRG heeft de omvang van deze gevolgen van klimaatverandering in kaart gebracht voor verschillende energiesectoren (conventionele elektriciteitsopwekking op basis van fossiele brandstoffen, duurzame elektriciteitsopwekking en kernenergie) inclusief de elektriciteitsnetten in Europa. Hierbij zijn de investeringen meegenomen, die nodig zijn om de huidige en toekomstige elektriciteitsproductiecapaciteit en elektriciteitsnetten ‘climate proof' te maken. Uit de studie blijkt dat, om de elektriciteitssector in Europa voor te bereiden op het klimaat in 2080, tussen de 15 en 19 miljard euro per jaar zal moeten worden geïnvesteerd. Hierbij wordt rekening gehouden met een maximale globale temperatuurstijging van 2 ^oC tot 2100. In 2080 bedragen de additionele kosten (dus bovenop de 15 ... 19 miljard) als gevolg van klimaatverandering voor kerncentrales € 1,5 tot € 2,6 miljard, voor gas-, olie- en kolengestookte centrales € 3,0 tot € 4,3 miljard, voor hernieuwbare elektriciteitsopwekking (waterkracht, wind, zon en biomassa) € 4,9 tot € 5,4 miljard en voor het elektriciteitsnetwerk € 4,0 tot € 4,9 miljard.

Gebeurtenissen in Japan hebben debat over veiligheid kernenergie aangewakkerd

In maart 2011 vond de grootste aardbeving plaats, die ooit in Japan is gemeten. Naast het menselijke drama resulteerde dit in het wegvagen van openbare infrastructuur en vitale energie-installaties. Het gevolg hiervan was het geforceerd stilleggen van kernreactoren, met een verlies van 9,7 GW aan nucleaire capaciteit (dit is 5,7% van wat Japan in totaal opwekt), het stilleggen van 9,5 GW bij de gas-, olie- en kolengestookte centrales en aanzienlijke schade aan het elektriciteitsnetwerk. De gebeurtenissen en ontwikkelingen in Japan voeden de debatten over de toekomst van kernenergie in Europa, een debat dat nauw wordt gevolgd door de Europese Commissie en nationale overheden. De gevolgen van extreme weersituaties, en de veiligheid en het normaal functioneren van kernenergiecentrales staan hoog op de politieke agenda en vormen een essentieel element voor toekomstige veiligheids- en risicoanalyses van alle EU kernenergiecentrales, te coördineren door de Europese Commissie.

Klimaatverandering zal naar verwachting grote gevolgen hebben voor de totale energiesector. Aanzienlijke investeringen in dijken, infrastructuur en veiligheidsmaatregelen zullen noodzakelijk zijn om toekomstige gevolgen van klimaatverandering op te kunnen vangen en de Europese elektriciteitssector ‘climate proof' te maken. Dit onderzoek laat zien dat de noodzaak om de energievoorziening en gerelateerde infrastructuur aan te passen als gevolg van klimaatsveranderingen, verder gaat dan alleen de kernenergiesector.

Nieuwe methodologie

Binnen deze studie heeft het consortium een nieuwe methodologie ontwikkeld om de benodigde investeringen voor verschillende toekomstige situaties door te kunnen rekenen. De methodologie is gebaseerd op scenario's voor klimaatverandering en groeiverwachtingen van vraag en aanbod voor de verschillende energiesectoren. Aan de hand van deze scenario's worden effecten van klimaatverandering gekoppeld aan de benodigde klimaatadaptieve investeringen per sector. Gebaseerd op kenmerkende klimaatindicatoren zijn enkele scenario's ontwikkeld voor verschillende klimaatzones binnen Europa. 

Het volledige rapport is te vinden op http://ec.europa.eu/energy/nuclear/studies/nuclear_en.htm.